Şükür ve psikolojik iyi olma arasındaki ilişki üzerine bir alan araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLÜŞAN GÖCEN
Danışman: ÖZNUR ÖZDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezin amacı şükür, psikolojik iyi olma ve dini yönelim arasındaki ilişkileri incelemek, şükrün ve psikolojik iyi olmanın dini yönelim üzerinde etkili faktörler olup olmadığını tespit etmektir. Yaşları 17-60 yaş (X: 34) arasında değişen 611 (327 kadın, 284 erkek) katılımcıdan oluşan araştırmanın örneklemi üzerinde Şükür Ölçeği (GQ-6), Takdir Etme Ölçeği (App-57), İçsel Dini Yönelim Ölçeği (IROS-10) psikolojik iyi olma için Ryff'nin Psikolojik İyi Olma Ölçeği (RPWB-18) uygulanmıştır. Şükür ve Takdir Etme Ölçeği Türkçe'ye uyarlanmıştır. Analizlerde cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu gibi bağımsız değişkenlerin dini yönelim, şükür ve psikolojik iyi olmayla ilişkileri de ele alınmıştır.Araştırma sonucunda bireyin içgüdümlü dini yöneliminin şükretmesi ve psikolojik iyi olması ile olumlu yönde ilişki gösterdiği görülmüştür. Yapılan regresyon analizinde bireyin dini yönelimi, durumsal şükrünün % 28'ni açıklamaktadır ve durumsal şükür bireyin dini yöneliminde sürekli şükre göre daha etkilidir. Türk toplumu için durumsal şükür öncelikle yaşam memnuniyetine yönelik şükür daha sonra sırasıyla ibadete yönelik şükür, sahip olunanlara yönelik ve aileye yönelik şükür olarak anlaşılmaktadır. Ayrıca şükretme ve takdir etme bireyin psikolojik iyi olmasına olumlu yönde katkı yapmaktadır. Bireyin şükretmesi ve takdir etmesi, kendini kabul, hayatın anlamlılığı ve bireysel gelişimini etkilemektedir. Özerklik ve çevresel hâkimiyet boyutlarında bir farklılık tespit edilmemiştir. Psikolojik iyi olma ve durumsal şükrün boyutları arasında yapılan regresyon analizinde ise aileye yönelik şükrün, sözel şükrün, yaşam memnuniyetine yönelik şükrün ve yakın çevreye gösterilen şükrün bireyin psikolojik iyi olmasında etkili olduğu görülmüştür.