Fibromiyalji sendromu için ACR 2010 tanı kriterlerinin Türk toplumunda geçerlilik ve güvenirliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI ATİK
Danışman: YEŞİM AYTÜR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Klinisyenin görüşü ile birlikte 1990 American College of Rheumatology (ACR) sınıflandırma kriterlerine göre Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanısı almış bir grup hastada, ACR 2010 fibromiyalji tanı kriterlerinin geçerlilik ve güvenirliğini araştırmak. Gereç-Yöntem: Çalışmaya klinisyenin görüşü ve 1990 ACR sınıflandırma kriterlerine göre FMS tanısı almış 100 hasta ile kontrol grubu olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı'nda kronik inflamatuvar artrit (Romatoid artrit, Psöriatik artrit, Ankilozan spondilit) tanılarıyla izlenen, ağrılı 100 hasta olmak üzere toplam 200 hasta dahil edildi. Hastalar (kontrol ve çalışma grubu) yaygın ağrı indeksi (WPI) ve semptom şiddeti ölçeğinin (SSS) sorgulandığı ACR 2010 fibromiyalji tanı kriterlerine göre başlangıçta ve 1 hafta sonra değerlendirildi. Yine her iki gruba başlangıçta ve 1 hafta sonra ACR 1990 sınıflandırma kriterleri temel alınarak hassas nokta muayenesi yapıldı, her hasta için myaljik ağrı skoru saptandı. Başlangıçtaki ve 1 hafta sonraki ağrı şiddeti değerlendirimi görsel analog ölçek (VAS) ve sözel tanımlayıcı ölçek (VDS) ile; fonksiyonel değerlendirme fibromiyalji etki anketi (FIQ) ile; günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesi sağlık değerlendirme anketi (HAQ) ve VAS ile; ruhsal durum değerlendirmesi Beck Depresyon Envanteri (BDI) ile; uyku, yorgunluk ve sabah dinlenmeden uyanma değerlendirmesi VAS ile yapıldı. İstatistiksel analizde hasta ve kontrol grubu demografik özellikleri, ağrı, yorgunluk, FIQ ve HAQ açısından karşılaştırıldı. ACR 2010 kriterlerinin geçerlilik ve güvenilirliği ile ACR 1990 kriterleri temel alınarak sensitivite ve spesifite değerlendirimi yapıldı. ACR 2010 kriterlerinin fonksiyonel parametrelerle ilişkisi incelendi. Bulgular: FMS ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve meslek açısından anlamlı farklılık saptanmadı. FMS grubunda başta SSS ve WPI olmak üzere, VDS, VAS-ağrı, yorgunluk, gece dinlendirici uyku, dinlenmemiş uyanma, genel sağlık durumu ve günlük yaşamı etkileme skorları hassas nokta sayısı, miyaljik skor, FIQ, HAQ ve BDI skorları kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı. ACR 2010 tanı kriterlerinin sensitivitesi %97, spesifitesi %66 olarak bulundu. 1990 ACR sınıflandırma kriterleri ve ACR 2010 tanı kriterleri arasında iyi düzeyde bir uyum saptandı. Başlangıç ve tekrar değerlendirmeler arası ACR 2010 tanı kriterleri uyumu çok yüksek düzeyde saptandı. ROC analizi sonuçlarına göre; WPI ve SSS'in FMS tanısındaki tanı değerleri istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Fibromiyalji etki anketi (FIQ) ile WPI ve SSS arasında anlamlı bir pozitif ilişki saptandı. Sonuç: FMS'de ACR 2010 tanı kriterlerinin, bu çalışmada değerlendirilen Türk hasta grubu için geçerli ve güvenirliği yüksek bulundu. ACR 2010 tanı kriterlerinin sensitivitesinin oldukça yüksek olduğunu gösterildi, ancak spesifitesinin düşük olması gerçekte FMS olmayan kronik ağrılı hastaların, özellikle inflamatuvar eklem hastalığı olan hastaların yanlış olarak FMS tanısı aldıkları için hastalık aktivitelerinin iyi değerlendirilememesine yol açabilir. Bu nedenle fibromiyalji teşhisinde altın standart tanı kriterleri ortaya çıkana kadar, klinisyenin değerlendirmesi sonrası her iki kriter de kullanılabilir.