Kısa yanıtlı maddelerde farklı ağırlıklı puanlanma yöntemlerinin testin psikometrik özellikleri açısından incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL ILICAN
Danışman: Kaan Zülfikar Deniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ölçme ve değerlendirme uygulamalarındaki temel çalışma alanlarından test geliştirme ve puanlama çalışmaları, cevaplayıcılara ilişkin toplanan bilginin düzeyini ve özellikle elde edilen puanlar yoluyla verilen kararları etkileyebilmektedir. Bu araştırmada geliştirilen kısa yanıtlı bir testin yanıtlarının; önce geleneksel puanlama (GP) sonra madde güçlük indekslerine dayalı ağırlıklı puanlama (MGİAP), olası cevapların ağırlıklandırılmasına dayalı puanlama (OCAP) ve çoklu ağırlıklandırmaya dayalı puanlama (ÇAP) yöntemleriyle puanlanması durumunda testin psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verisi, ortaokul yedinci sınıf matematik dersine ilişkin 16 maddelik testin 2022-2023 öğretim yılında Ankara ilinde öğrenim gören 636 öğrenciye uygulanmasıyla elde edilmiştir. Testin puanlanmasında önce GP, ardından araştırmada incelenen OCAP yönteminin kullanılması durumunda klasik test ve madde tepki kuramlarına göre öncelikle test puanlarının geçerliğinin daha sonra test puanlarına ilişkin güvenirlik kestirimlerinin nasıl değişmekte olduğu araştırılmıştır. Ayrıca araştırma verisinden rastgele alt örnekleme yoluyla bu iki puanlama yöntemine ilişkin çok sayıda farklı veri seti oluşturularak elde edilen sonuçların genellenebilirliği incelenmiştir. Araştırmanın klasik test kuramına dayalı bulgularına göre, OCAP yönteminin kullanılmasının yapı geçerliği, uygunluk geçerliği ve güvenirlik bakımından genel olarak avantaj sağlayabileceği görülmüştür. Madde tepki kuramında OCAP yönteminin kullanıldığı durumda, cevaplayıcılar için daha fazla bilgi elde edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında üretilen veriyle yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, madde faktör yükleri dışındaki tüm sonuçların orijinal verinin kullanıldığı durumdaki sonuçlarla uyumlu olduğunu göstermiştir. Son olarak OCAP yönteminin yanında diğer iki ağırlıklı puanlama yönteminin kullanılması durumunda testin güvenirliğinin ve geçerliğinin nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Genel olarak OCAP yönteminin geçerlik ve güvenirlik bakımından diğer ağırlıklı puanlama yöntemlerine kıyasla daha büyük bir avantaj sağlayabileceği belirlenmiştir.