İmam-hatip liselerine talebi(istemi) etkileyen etmenler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM YÖNETİMİ VE PLANLAMASI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSA ALTUNSARAY
Danışman: KASIM KARAKÜTÜK
Özet:ÖZET Bu araştırmanın genel amacı, İmam-Hatip Liselerinin Türk eğitim sistemi içerisindeki yerini saptayarak; bu okula olan talebi etkileyen etmenleri ortaya çıkarmaktır. Bu genel amaç doğrultusunda İmam-Hatip Liseleri Cumhuriyetin kuruluşundan planlı döneme ve planlı dönemde nasıl bir gelişim gösterdiği; bu okulları talep eden öğrencilerin sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerinin neler olduğu; ayrıca İmam-Hatip Liselerine talebin cinsiyet, anne- babamn eğitim düzeyi ve ailenin aylık gelir düzeyi açısından görüşlerin farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini Ankara il merkezinde bulunan İmam-Hatip Liselerinde öğrenim gören birinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma evreninde bulunan İmam-Hatip Lisesi birinci sımf öğrencileri "basit tesadüfi örnekleme" yöntemi ile belirlenmiştir. Bilgi toplama aracı olarak geliştirilen anket araştırmacı tarafından 370 öğrenciye uygulanmıştır. Ankette toplam 41 soru yer almıştır. Anket yolu ile elde edilen veriler SPSS For Windows Paket Programı ile çözümlenmiş; çözümlemede cinsiyet için t-testi, eğitim ve gelir düzeyi için varyans analizi kullanılmıştır. Bu araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. 1929-1930 öğretim yılında İmam-Hatip Liselerine talep olmaması nedeniyle bu okullar kapanmıştır. 2. Diyanet İşleri Başkanlığının İmam-Hatip Lisesi mezunlarına istihdam alam açması bu okullara olan talebi artırmıştır. 3. İmam-Hatip Liselerine talebin artmasında siyasi partilerin din eğitimini siyasal bir araç olarak kullanmaları çok etkili olmuştur. 4. İmam-Hatip Liselerinin kurumsal olarak Türkiye geneline dağılmaları bu okullara olan talebin artmasında etkili olmuştur. 5. Zorunlu temel eğitimi sekiz yıla çıkaran 4306 sayılı Yasa bu okullara olan talebi büyük oranda düşürmüştür. 6. Araştırmaya katılan erkek öğrenciler mesleki etkenlerden dolayı İmam-Hatip Lisesini daha fazla tercih etmişlerdir. Ailesinin eğitim düzeyi ve aylık gelir düzeyi düşük olan erkek öğrencilerde etki düzeyinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. XII7. İmam-Hatip Liselerinin tercih edilmesinde arkadaş çevresinin, bir önceki okuldaki öğretmenlerin ve okulun eve yalan olmasının hiç etkisi olmadığı görülmüştür. 8. Araştırmada İmam-Hatip Liselerinde öğretmenlerin daha nitelikli olduğu, nitelikli bir eğitim öğretim yapıldığı, disiplinli bir eğitim verildiği, sınıf mevcutlarının az olduğu, öğrencilerin okulda inançlarına uygun bir yaşam ortamı bulduğu, okulda dini bilgilerin öğretildiği görüşleri bu okulun talep edilmesinde çok etkili olduğu saptanmıştır. 9. İmam-hatiplik mesleği sosyo-kültürel düzeyi düşük ailelerin çocukları tarafından daha fazla tercih edilmiştir. 10. Gelir düzeyi düşük olan öğrenciler bu okulu tercih ederken komşularının etkisi altında daha fazla kalmıştır. 1 1. Erkek öğrencilerin İmam-Hatip Lisesini tercih ederken ailesinin siyasi görüşlerinden daha fazla etkilendikleri saptanmıştır. Özellikle bu etki düzeyinin eğitim düzeyi düşük olan ailelerde daha fazla olduğu görülmüştür. 12. Araştırmaya katılan öğrenciler İmam-Hatip Liselerinin üniversite sınavında daha başarılı olduğu görüşündedirler. X111