Radyasyonun nematodirus sp. yumurtalarının canlılığına ve enfektivitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PARAZİTOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HARUN ÇERÇİ
Danışman: HATİCE ÖGE
Özet:34 ÖZET Radyasyonun Nematodirus sp. Yumurtalarının Canlılığına ve Enfektivitesine Etkisi Bu çalışma, Nematodirus sp. yumurtalarına ve larva çıkışına değişik radyasyon dozlarının etkilerim ve ışınlanmış larvaların Ankara keçilerindeki gelişimini incelemek için yapılmıştır. Işınlama çalışmaları Lalahan Hayvan Sağlığı Nükleer Araştırma Enstitüsünde bulunan ve gama ışınlan yayan Cesium-137 kaynağı kullanılarak yapılmıştır. Nematodirus sp. yumurtaları 1-300 Gy dozları arasında ışınlanmış ve bir grup yumurta da ışınlanmadan kontrol olarak tutulmuştur. Yumurtalardaki gelişim incelendiğinde, ışınlanmış yumurtalardan çıkan enfektif dönem larva sayılarının düşük radyasyon doz grupları (1, S, 10, 20 Gy) ile kontrol grubu arasında benzerlik gösterdiği, doz artışına bağlı olarak 30 Gy'den sonra belirgin şekilde azaldığı ve yumurtadan larva çıkışının 225 Gy'den sonra durduğu saptanmıştır. Ayrıca, radyasyon doz artışına bağlı olarak blastomer gelişimi ve bölünmelerde dejenerasyonların olduğu görülmüştür. İstatistik hesaplamada yumurtadan çıkan enfektif dönem larva sayıları arasındaki farklılık, kontrol ile 30 Gy'den sonraki ışınlanmış gruplar arasında önemli bulunmuştur (P<0,05). Otuz, 50 ve 100 Gy dozlarda ışınlanan ve ışınlanmayan 500'er enfektif larva ile 12 Ankara keçisi enfekte edilmiştir. Tüm keçilerin dışkısı doymuş tuzlu su flotasyon ve Modifiye Mc Master teknikleri ile 16. günden itibaren 12 gün süreyle incelenmiş ve enfeksiyondan 28 gün sonra da otopsileri yapılmıştır. Kontrol grubuna göre, doz artışına bağlı olarak dışkı yumurta atılımının daha geç görüldüğü, dışkı yumurta sayılarında ve olgun parazit sayılarında azalmalar olduğu saptanmıştır. Yüz Gy dozda ise parazite rastlanılmadığı belirlenmiştir. Ayrıca toplanan parazitlerdeki dişi sayısının erkek sayısından daha fazla olduğu gözlenmiştir. Kontrol grubu ile radyasyon doz gruplarındaki olgun parazit sayısı arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (P<0,05). Anahtar sözcükler : Larva, Nematodirus sp., radyasyon, yumurta