MANTIKU'T TAYR VE MESNEVÎ'DE GEÇEN HAYVAN METAFORLARININ PSİKOLOJİK TAHLİLİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURHANETTİN GÜLAÇAR

Danışman: Muhammet Mustafa Çakmaklıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tasavvuf, İslami ilimler arasında metaforik üsluba en sık başvuran ilim dalı olarak karşımıza çıkmaktadır. Sufiler farklı amaçlar doğrulusunda eserlerinde sıklıkla sembolik bir dil kullanmışlardır. Bu sembolik anlatımda özellikle hayvanlar aracılığıyla psikolojik çıkarsamalar dikkatleri çekmektedir. Metaforik anlatımda zengin bir anlatıma sahip Mantıku't-Tayr ve Mesnevi isimli eserlerde hayvan metaforlarının sıklıkla kullanıldığı ve sufilerin bu metaforlar vasıtasıyla psikolojik tahliller yaptığı görülmektedir. Biz bu çalışmamızda Mantıku't-Tayr ve Mesnevi'de psikolojik tahliller bağlamında daha çok kuşlar, eşek, köpek, öküz, deve, sinek, tilki vb. hayvan metaforlarının kullanıldığını gördük. Bu hayvan metaforları ile; nefis analizi, kişilik analizi, bilişsel bozukluklar ve pozitif psikoloji, insan ilişkileri, iç görü kazandırma, narsisizm ve kibir, kişisel gelişim başlıkları altında sınıflandırabileceğimiz psikolojik tahliller yaptıklarını gördük.