Fen bilimleri dersi öğretim programı ve ölçme değerlendirme araçlarının akademik becerilerin izlenmesi ve değerlendirilmesine (ABİDE) göre incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM PROGRAMLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUKET AKINCI
Danışman: CANAY DEMİRHAN İŞCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı; 2018 Fen Bilimleri dersi öğretim programının 8. sınıf kazanımlarının, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Türkiye genelinde kullanılan 8. sınıf Fen Bilimleri ders kitabının ölçme değerlendirme bölümlerinin ve Fen Bilimleri öğretmenlerinin sınıf içinde öğrencilerini değerlendirmek amacıyla kullandıkları ölçme ve değerlendirme sorularının Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesinde (ABİDE) kullanılan Fen Bilimleri Değerlendirme Çerçevesine göre incelenmesidir. Böylece öğretme-öğrenme süreçlerine etki eden etmenlerden olan düşünülen öğretim programının, ders kitabının ve ölçme değerlendirme sorularının ABİDE Fen Bilimleri Değerlendirme Çerçevesinde yer alan becerilere göre mevcut durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın modeli betimsel tarama modeli olup doküman incelemesi ve uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Doküman incelemesi için araştırmacı tarafından geliştirilen "8. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı Kazanımlarını İnceleme Formu", "8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Ölçme ve Değerlendirme Sorularını İnceleme Formu" ve "Fen Bilimleri Öğretmenlerine Ait Ölçme ve Değerlendirme Sorularını İnceleme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Fen Bilimleri dersi öğretim programı 8. sınıf kazanımları ABİDE Fen Bilimleri Değerlendirme Çerçevesine göre en fazla "Bilimsel Olgu, Kavram ve Olayları Anlama" becerisini ve beceriye ait "açıklama ve örnek verme" göstergesini geliştirmeye yöneliktir. Fen Bilimleri 8. sınıf ders kitabının ölçme ve değerlendirme sorularının büyük kısmının ABİDE Fen Bilimleri Değerlendirme Çerçevesine göre "Bilimsel Olgu, Kavram ve Olayları Anlama" becerisi ve beceriye ait "hatırlama/tanıma" ve "açıklama/örnek verme" göstergeleri ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Fen Bilimleri öğretmenlerine ait ölçme ve değerlendirme sorularının ise "Bilimsel Olgu, Kavram ve Olayları Anlama" becerisine ait "açıklama/örnek verme", "hatırlama/tanıma" ve "farklı gösterim sistemlerini kullanma" göstergelerine ait olduğu ortaya çıkmıştır. Fen Bilimleri 8. sınıf kazanımlarının, ders kitabının ve öğretmenlere ait soruların genel olarak temel becerilere yönelik olduğu belirlenmiştir. Araştırmada tüm beceri düzeylerini kapsayacak kazanımların yer aldığı öğretim programlarının geliştirilmesi, hazırlanacak ders kitaplarının üst düzey bilişsel becerilere yönelik soruları içermesi ve bu amaçla kitap yazarlarına eğitimlerin verilmesi, öğretmenlerin soru yazma konusunda geliştirilmesi, MEB tarafından üst düzey beceri temelli soru örneklerinin paylaşımının artırılması önerileri getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Fen Bilimleri dersi öğretim programı, Fen Bilimleri ders kitabı, ölçme-değerlendirme etkinlikleri, Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE)