Salmonella'da biyofilm oluşumunun engellenmesi ve salmonella biyofilmlerinin eradikasyonunda etkin stratejilerin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NESLİHAN YÜKSEL
Danışman: MUSTAFA AKÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gıdalarda ve gıda katkı maddelerinde Salmonella kontaminasyonu dünya genelinde büyük bir sorun teşkil etmekte ve bu durum hayvanlarda ve hayvansal gıdaları tüketen bireylerde Salmonella enfeksiyon riskini arttırmaktadır. Salmonella biyofilm yapılarının neden olduğu endüstriyel kontaminasyonların önlenmesi, hem ekonomik hem de tıbbi açıdan büyük bir önem taşımaktadır. Tez çalışmasında; dezenfektanlar, antibiyotikler ve gıda koruyucularının yanı sıra P22 bakteriyofajının, bakteriyosin nisin ile kombine kullanımıyla hem planktonik Salmonella hücreleri üzerine hem de Salmonella biyofilm oluşumuna ve eradikasyonuna etkinliği araştırılmıştır. MİK değerleri göz önüne alındığında, en etkili ajanların sitrik asit ve klorheksidin olduğu ve çok düşük konsantrasyonlarda dahi Salmonella suşlarının üremesini engellediği görülmüştür. Sinerji testleri (dama tahtası ve zaman-ölüm denemeleri), nisinin kullanılan antimikrobiyal ajanlar ile arasındaki etkinin sinerjik ve indiferans etki olduğunu göstermiştir. 'rdar' morfotipindeki suşların 20 °C'de optimum biyofilm ürettiği, 'bdar' morfotipindeki suşun ise 37 °C'de optimum biyofilm ürettiği belirlenmiştir. Ayrıca suşların maksimum biyofilm üretim miktarları farklı inkübasyon süreleri sonunda saptanmıştır. Kullanılan hiçbir antibiyotik ve antibiyotik-nisin kombinasyonu Salmonella biyofilm yapılarını tamamen ortadan kaldıramazken, en fazla eradikasyon oranı (% 88) ampisilin-nisin kombinasyonundan elde edilmiştir. Genel olarak nisin ve antibiyotik kombinasyonuna EDTA'nın ilavesi ile biyofilm eradikasyon oranı artmıştır. Yüksek titrelerde kullanılan P22 fajının ve nisin-EDTA-P22 kombinasyonunun S. Typhimurium'un biyofilm oluşumu için bir kontrol stratejisi geliştirme potansiyeli olduğu belirlenmiştir. Çevresel koşulların ve nisinin biyofilm üretimi üzerine etkilerinin araştırıldığı denemede pH 5.5 değerinde ve % 0.5 NaCl konsantrasyonunda ilave edilen nisinin en yüksek düzeyde etkinlik gösterdiği belirlenmiştir. Tez kapsamında elde edilen birincil model sistem daha sonraki yapılacak olan çalışmalara ışık tutacak ve ülkemizde gıda endüstrisinde patojen mikroorganizmalarla mücadeleye etkin katkılar sağlayacaktır.