Türkiye'de kültürü yapılan bazı patates çeşitlerinin in vitro'da tuza dayanıklılığının belirlenmesi üzerine araştırmalar


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2000

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA TURAN

Danışman: SEBAHATTİN ÖZCAN

Özet:

ÖZET Doktora Tezi TÜRKİYE'DE KÜLTÜRÜ YAPILAN BAZI PATATES ÇEŞİTLERİNİN \N VITRO'DA TUZA DAYANIKLILIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR Mustafa TURAN ": Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Sebahattin ÖZCAN Ülkemiz tarımında ve halkımızın beslenmesinde önemli bir yeri olan patates genellikle sulanarak yetiştirilmektedir. Ancak, sulanan alanlarda tuzluluk artan bir problem haline gelmiştir. Bu çalışmada, ülkemizde yaygın olarak üretimi yapılan 15 patates çeşidi ve 6 yabani patates genotipinin tuza dayanıklıkları in vitro şartlarda test edilmiştir. Bunun için test edilen çeşit ve genotipler öncelikle 5.12 g/l NaCl içeren MS besin ortamında büyütülmüştür. Bu ortamda bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, boğum ve yaprak sayısı, yaprak eni ve boyu, kök sayısı ve uzunluğu ölçümleri sonrasında Obelix, Concorde, Ausonia ve Tomensa çeşitlerinin test edilen diğer çeşitlere göre tuza daha dayanıklı oldukları belirlenmiştir. Daha sonra bu dört çeşidin besin ortamına farklı konsantrasyonlarda NaCl, MgCb ve CaCh tuzlarının ilave edilmesiyle elde edilen değişik SAR ve EC değerlerine tepkileri test edilmiştir. Bu denemeler sonucunda bitki boyu, bitki yaş ağırlığı, boğum ve yaprak sayısı, yaprak eni ve boyu, kök sayısı ve uzunluğu yönünden Tomensa çeşidinin değişik SAR ve EC değerlerinde en iyi gelişen çeşit olduğu belirlenmiştir. Farklı SAR ve EC değerlerinde Magenta kabı başına yumru sayısı, bitki başına yumru ağırlığı ve kallus ağırlığı bakımından ise en yüksek değerler Obelix çeşidinden elde edilmiştir. Kültüre alman eksplant başına en fazla adventif sürgün sayısı yine Tomensa çeşidinden elde edilmiştir. 2000, 123 sayfa ANAHTAR KELİMELER : In vitro, Solatium tuberosum, tuza dayanıklılık, sürgün rejenerasyonu