Maternal serum leptin ve anne sütündeki leptin düzeyinin annenin beslenme durumu ve term bebeğin büyümesi ile ilişkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERAY ÇAĞIRAN YILMAZ
Danışman: AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Prospektif olarak planlanan bu araştırmada, maternal serum ve anne sütündeki leptin düzeyi ile bebek ve anneye ait bazı antropometrik ölçümler ve annenin besin tüketim durumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırma, Diyarbakır'da özel bir hastanede takip edilen laktasyon dönemindeki gönüllü 65 kadın ve ilk altı ay sadece anne sütü alan term bebekleri ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan annelerin ortalama yaşlarının 31,5 ± 5,6 yıl olduğu, %67,7'sinin bebeklerini sezaryen doğum ile dünyaya getirdikleri tespit edilmiştir. Bebeklerin ilk bir ay %41,5'inin, diğer aylarda ise tümünün D vitamini takviyesi aldığı belirlenmiştir. Tüm annelerin BKİ değerlerinin, bel ve kalça çevrelerinin aylara göre artış gösterdiği (p<0,05), gebelik öncesi BKİ değeri 30,0 kg/m2 ve üzerinde olan annelerin tümünün gebelik sonrası BKİ değerlerinin 30,0 kg/m2 ve üzerinde olduğu saptanmıştır. Besin tüketim kayıtlarına göre annelerin enerji, karbonhidrat, protein, yağ, doymuş yağ ve omega-6 alımlarının aylara göre artış, tekli doymamış ve omega-3 alımlarının ise azaldığı (p<0,05) saptanmıştır. Ayrıca annelerin A vitamini, tiamin, riboflavin, niasin ve potasyum alımlarının aylara göre artış gösterdiği belirlenmiştir. Postpartum birinci, üçüncü ve altıncı ayda anne sütü ve maternal serum leptin düzeyleri ölçülmüş, üç günlük besin tüketim kayıtları ve annelerin ve bebeklerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Anne sütü leptin düzeyi ile maternal serum leptin düzeyinin pozitif korelasyon gösterdiği ve anne sütündeki leptin düzeyinin serum leptin düzeyinden daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Annelerin tüm antropometrik ölçümleri ile anne sütü ve maternal serum leptin düzeylerinin tüm aylarda pozitif ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Bebeklerin üçüncü aydaki vücut ağırlığı ile üçüncü ve altıncı aydaki anne sütü leptin düzeyi; bebeklerin altıncı aydaki vücut ağırlığı ile birinci, üçüncü ve altıncı aydaki anne sütü leptin düzeyi ve birinci ve üçüncü aydaki maternal serum leptin düzeyinin negatif ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Tüm aylarda annelerin aldığı enerji, protein, karbonhidrat, yağ, çoklu doymamış, tekli doymamış ve omega-6 yağ asidi ve posa ile anne sütü ve maternal serum leptin düzeyi arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak; anne sütü leptin düzeyinin maternal serum leptin düzeyinden düşük olduğu, anne sütü ve maternal serum leptin düzeyinin annenin BKİ değeri, bel, kalça ve üst orta kol çevresi ölçümleri, enerji ve makro besin ögesi alımları ile pozitif korelasyon gösterdiği, bebeklerin bazı aylardaki vücut ağırlıkları ile anne sütü ve matrenal serum leptin düzeyleri arasında negatif; tüm aylarda boy uzunluğu ile pozitif korelasyon gösterdiği belirlenmiştir.