Kurşun genotoksisitesinde delta-aminolevülinik asitin etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TOKSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN ÜSTÜNDAĞ
Danışman: YALÇIN DUYDU
Özet:98 ÖZET Kurşun Genotoksisitesinde Delta-Aminolevulinik Asitin Etkisi Bu çalışmanın amacı, kurşun ve 8-anıinolevulinik asit in (ALA) insan lenfositierinde oluşturduğu sitogenetik etkilerin mekanizmasını araştırmaktır. Kurşun maruziyetinden kaynaklanan genotoksik potansiyelin kısmen de olsa kanda oluşan reaktif oksijen metabolitlerinden (ROM) kaynaklandığı daha önceki çalışmalardan da bilinmektedir. Ancak, kurşun iyonlarının ROM oluşturabilme gibi bir yeteneği bulunmamaktadır. Bu nedenle, son yıllarda kurşunun indüklediği DNA hasarları ile ilgili olarak, ALA birikiminden kaynaklanabilecek etkilerle ilgili çalışmaların arttığı görülmektedir. Bu varsayımlar göz önüne alındığında, kurşun maruziyetinde oluşan genotoksik etkilere karşı antioksidanlann koruyucu etkilerini araştırmak mantıklı bir yaklaşım olarak görünmektedir. Diğer taraftan bu çalışmada, kurşun ve ALA'nın kesip çıkarma onarımı ile onanlabilen DNA hasarlarını indükleyip indüklemedikleri de araştırılmıştır. ? Sonuç olarak; N-asetilsistein (NAC) ve Melatoninin (MEL), kurşun ve ALA'nın indüklediği SCE frekanslarını anlamlı bir şekilde azaltabildiği görülmüştür (p 0.05). Bu sonuçlar, hücrede artan antioksidan kapasitesinin, kurşun maruziyetindeki sitogenetik hasarlara karşı, koruyucu yolakların etkinliğini arttırdığı şeklindeki hipotezi deseteklemektedir. ARA-C/CBMN uygulamasının sonuçlarına göre ALA'nın kesip çıkarma onarımı ile onanlabilen DNA hasarlarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde indüklediği (p<0.05) ancak kurşunun böyle bir özelliği olmadığı görülmüştür. Diğer bir deyişle ALA'nın kesip çıkarma onarımı ile onanlabilen DNA hasan oluşturabilme yeteneğinin kurşundan çok daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Anahtar Sözcükler: ALA genotoksisitesi, antioksidanlar, kardeş kromatid değişimi, kurşun genotoksisitesi, rnikroçekirdek.