Dış kaynak kullanımına karar verilmesinde faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminin kullanılması: Merkez Bankası örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TURGAY AKINCI

Danışman: KADİR GÜRDAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşletmelerin kendileri için rekabet avantajı sağlayan temel faaliyetlere odaklanmalarını sağlayan dış kaynak kullanımı (DKK), dinamik ekonomi ve zorlu rekabet ortamında arayışlara giren yöneticilere yardımcı olan bir yönetim stratejisi olarak ön plana çıkmaktadır. Maliyetleri aşağı çekmesinin yanı sıra, uygun standartlarda ve kalitede hizmet alınmasını sağlayan DKK, işletmelerin kendi uzmanlık alanına girmeyen faaliyetleri, bu konuda uzman firmalara devretmesi olarak tanımlanmaktadır. Faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi ise ürünler ile dolaylı giderler arasında sadece üretim hacmine bağlı kalmadan, çeşitli seviyelerde doğrusal ilişki kuran bir maliyet ve yönetim aracıdır. Bu yaklaşımda, ürünlerin işletmenin kaynaklarını faaliyetler bazında tüketmesi nedeniyle dolaylı giderlerin faaliyetler bazında izlenmesi gerektiği öngörülmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından da uygulanan bu sistem, üretime doğrudan katkısı olmayan ancak doğrudan katkı yapan faaliyetlere destek amacıyla yürütülen faaliyetler ile bu faaliyetlerin maliyetlerini izlemeye olanak sağlamaktadır. Böylece, DKK konusunda verilecek kararlar için gerekli bilgiler, bu sistemden sağlanabilmektedir. Bu çalışmada, TCMB tarafından yürütülen destek faaliyetlerden bir tanesi üzerinde durulmuş, bu faaliyette DKK?ya geçilmesi kararının verilmesi için gerekli olan maliyetler, faaliyet tabanlı maliyetleme sistemiyle hesaplanmıştır. Bulunan maliyetler, piyasada bu faaliyette uzman olan firmaların fiyatlarıyla kıyaslanmış, kıyaslama sonucu oluşan bilgilerden yararlanılarak TCMB?nin söz konusu faaliyeti için DKK gerekliliği değerlendirilmiştir.