Kaveolada β2-AR-Gs-adenilat siklaz kenetinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRÜ SADIK ÖNER
Danışman: ÖZLEM UĞUR
Özet:35 ÖZET Hücre membranının eskiden düşünüldüğü gibi içerisinde proteinlerin serbestçe hareket etliği homojen bir lipid yığını olmadığı, hem lipidlerin hem de proteinlerin membran düzleminde dinamik bir organizasyon içinde dağıldığı artık yaygın olarak kabul görmektedir. Genellikle "kompartmantalizasyon" olarak adlandırılan bu organizasyon hücresel sinyal iletim yollarında yer alan protein komponentlerin biraraya toplanmasını (ya da birbirinden ayrı tutulmasını) sağlamaktadır. Kavcola adı verilen membran bölgeleri bu kompartmanlar içinde mikroskopik ve biyokimyasal özellikleri açısından en iyi tanımlanmış yapılardır. Kaveolin olarak adlandırılan yapısal proteinlerin birbirleriyle ve kolesterolle etkileşimi sonucu oluşan kaveolar yapılar nöron ve lenfositler dışındaki bütün hücrelerde bulunmaktadır. Özgün lipid/protein bileşimleri nedeniyle membranı çözen bazı deterjanlara dirençli ve düşük yoğunluklu olan kaveolar yapılar bu özelliklerinden yararlanılarak izole edilebilmektedir. Kaveolar lokal izasyonun ya da kaveolaya özgü proteinlerle etkileşimin bir çok sinyal proteinin işlevini etkilediği gösterilmiştir. G proteinine kenetli reseptörlerden bazıları, G proteinleri ve aktivitesi G proteinleri tarafından kontrol edilen efektör moleküller de kaveolada yoğunlaşan ya da aktivite durumlarına göre kaveolaya girip çıkabilen sinyal proteinleri arasındadır. Bu çalışmada kaveolar lokalizasyonun G proteini aracılı sinyal iletim sistemlerinin prototipi olan P;-adrenerjik reseptör (P:-AR)-Gs-adenilat siklaz sisteminde proteinler arası fonksiyonel etkileşime etkisinin doğrudan incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, P-AR'ün ve p-AR-Gs füzyon proteininin yüksek miktarda eksprese ettirildiği HEK-293 kültür hücrelerinin deterjana dirençli membran fraksiyonlarında B2-AR'ün, Gs proteininin ve adenilat siklazın işlevleri ve birbirleriyle etkileşimleri incelenmiştir.İ6 P2-AR ve Gas hücre membranlarının deterjana dirençli fraksiyonlarında kavcolin ile kofraksiyone edilebilmiştir. Aynı fraksiyonlarda forskolin ile uyarılabilen cAMP artışının varlığı adenilat siklaz enziminin de bu fraksiyonlarda bulunduğunu göstermiştir. Kaveolar fraksiyonda forskolin ile uyarılan adenilat siklaz aktivitesi ve Western blot ile ölçülen Gas proteini yoğunluğu aynı hücrelerden elde edilen membran preparatlarındakine benzer, buna karşılık Western blotla ölçülen P2-AR yoğunluğunun Gs' proteinine oranı kaveolar fraksiyonda membrandakine göre yaklaşık 3 kat daha az bulunmuştur. Ayrıca, iyodosiyanopindolol bağlanmasının ölçüldüğü deneyler kaveolar fraksiyonda bulunan P:-AR'lerin yaklaşık onda birinin ligand bağlayabildiğim göstermiştir. Öte yandan, membran preparatlarıyla karşılaştırıldığında, Gs-adenilat siklaz ve ?2-AR-Gs arasındaki fonksiyonel etkileşimin de kaveolar fraksiyonlarda zayıfladığı gözlenmiştir. Bu zayıflamanın olası moleküler mekanizmalarını aydınlatmak için daha ileri deneylerin yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Kaveola, kaveolin. G proteini aracılı sinyal iletimi, ?-adrenerjik reseptör. Gs. adenilat siklaz