Görünmez parmakizlerinin görünür hale getirilmesinde kullanılan normal toz , normal fluoresant toz ve manyetik fluoresant tozun etkinliklerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ TIP ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAYCAN GÖRÜCÜ
Danışman: CEMAL ATAKAN
Özet:99 ÖZET Görünmez Parmakizlerinin Görünür Hale Getirilmesinde Kullanılan Normal Toz, Manyetik Toz, Normal Fluoresant Toz ve Manyetik Fluoresant Tozun Etkinliklerinin Karşılaştırılması. Bu çalışmada; Türkiye'de, olay yerlerinde görünmez parmakizlerinin geliştirilmesinde en fazla kullanılan toz çeşitlerinden normal toz, manyetik toz, normal fluoresant toz ve manyetik fluoresant tozun; gerçek olaylarda üzerlerinde parmakizi belirlemesi yapılmış veya bu amaçla incelenmek üzere labaratuarlara gönderilmiş delilleri temsilen seçilen spesifik yüzeyler üzerindeki etkinliklerinin sayısal değerlerle tespiti ve istatistiksel olarak karşılaştırılmaları amaçlanmıştır. 5 erkek bireyden, aynı koşullar altında, her yüzeye aynı parmaklarından, aynı anda, laboratuara incelenmek üzere gönderilen 100 adet gerçek olaya ait dosya muhteviyatı incelenerek belirlenen 13 farklı yüzey üzerine toplam 260 adet parmakizi bırakılmış, siyah normal toz, siyah manyetik toz, kırmızı normal fluoresant toz ve kırmızı manyetik fluoresant toz yüzeyler üzerine muamele edilmiştir. Aynı işlem beş birey parmakizleri için ayrı ayrı tekrarlanmıştır. Görünür hale getirilen parmakizlerinin ölçekli görüntüleri fotoğraflama ve ışık yardımıyla alınmıştır. Fotoğraflama ve çokdalga boylu ışık kaynağı yardımıyla görüntü alma işlemi öncesi ve sonrasında izler parmakizi inceleme merceği ve makroskobu ile incelenmiş, hata yapmamak amacıyla gözle görülen görüntüyle ölçekli alman görüntüler arasında fark bulunmaması sağlanmıştır. Sonuçların objektif olarak değerlendirilebilmesi için parmakizi karakteristik sayımının eşit bir alanda yapılması gerektiğine karar verilmiş, bu bölgenin tespitinde Jandarma Kriminal Daire Başkanlığı'nda yapılmış, olay yerlerinde kalan parmakizlerinin %74'ünde göbek noktasının görüldüğü ve göbek noktası görünen parmakizlerinin kapsadığı alanın, göbek noktası merkez kabul edildiğinde 1,4 santimetre karelik bir alan olduğunun tespit edildiği bir çalışma esas alınmıştır. Bu çerçevede örneklerin gerçekte parmakizlerinde bulunan karakteristik sayıları ve seçilen yüzeyler üzerinde görünür hale getirilen parmakizlerinde söz konusu alan içerisinde kalan parmakizi karakteristik sayılan olmak üzere toplam 4150 adet karakteristik özellik sayılmıştır. Yüzeyler üzerinde görünür hale getirilen her parmakizi için görünür hale gelen izde sayılan karakteristik sayısı, söz konusu izde gerçekte bulunan karakteristik sayışma oranlanmak suretiyle her parmakizine ait toz etkinlik oram elde edilmiştir. Elde edilen verilere Kruskal Wallis testi uygulanmış, örneklem ortalamaları, örneklem standart sapmaları ve kullanılan tozlar arasında fark olup olmadığı yüzey yüzey belirlenmiştir. Daha sonra toz çeşitlerinin etkinlik oranlarına göre aralarında fark olan yüzeylerde; hangi toz türleri arasında fark olduğunu belirleyebilmek amacıyla verilere Mann- Whitney testi uygulanmıştır.100 Sonuçlar yüzey bazında değerlendirildiğinde parmakizlerinin görünür hale getirilmesinde tozlama fiziksel tekniğinin kullanılmasına karar verildiği durumlarda cam yüzeyde ve boyalı ahşap yüzeyde, dört toz çeşidi arasında etkinlik açısından fark olmadığı; karton, birinci hamur kağıt ve işlenmiş metal yüzeyde, en etkin toz çeşitlerinin siyah normal toz, siyah manyetik toz,kırmızı manyetik fluoresant toz olduğu ve herhangi birinin seçilmesinin sonucu değiştirmeyeceği; işlenmemiş ahşap ve boyah metal yüzeyde, en etkin toz çeşitlerinin siyah normal toz, siyah manyetik toz ve kırmızı normal fluoresant toz olduğu ve herhangi birinin seçilmesinin sonucu değiştirmeyeceği görülmüştür. Polyelenmiş ahşap yüzeyde, en etkin toz çeşidinin siyah manyetik toz olduğu ve aralarında fark bulunamayan siyah normal toz ile kırmızı manyetik fluoresant tozun ikinci öncelikle kullanılması gerektiği; cilalı ahşap yüzeyde, en etkin toz çeşitlerinin siyah normal toz ve siyah manyetik toz olduğu ve herhangi birinin seçilmesinin sonucu değiştirmeyeceği; orjinal tabanca yüzeyinde, kullanılan hiçbir toz çeşidinin yüzeyler Üzerine bırakılan hiçbir parmakizi karakteristiğinin görünür hale getirilmesinde başarılı olmadığı; krom kaplanmış tabanca yüzeyinde, en etkin toz çeşidinin siyah normal toz olduğu, siyah manyetik toz, kırmızı normal fluoresant toz ile kırmızı manyetik fluoresant tozun ise yüzeyler üzerine bırakılan hiçbir parmakizi karakteristiğinin görünür hale getirilmesinde başarılı olmadığı; naylon yüzeyde, en etkin toz çeşidinin kırmızı normal fluoresant toz olduğu; plastik yüzeyde, en etkin toz çeşitlerinin siyah normal toz ve siyah manyetik toz olduğu ve herhangi birinin seçilmesinin sonucu değiştirmeyeceği; parmakizi literatürüne yerleşmiş olan "Manyetik toz metal içerikli yüzeylerde kullamlmamahdn*" savının boyah metal ve işlenmiş metal yüzeyler için geçerli olmadığı, bu yüzeyler üzerinde siyah manyetik tozun en etkin tozlardan olduğu belirlenmiştir.. Anahtar Sözcükler : Etkinlik, olay yeri, parmakizi, toz, yüzey.