Enerji etkinliğinin ve sürdürülebilirliğinin karar yöntemleri ile karşılaştırmalı analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENGİN YALÇIN

Danışman: Fazıl Gökgöz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son dönemde enerji kullanımının ve karbondioksit emisyonlarının aşırı artış göstermesi endişe verici bir hal almaktadır. Enerji etkinliği ve sürdürülebilirliği geliştirmeye yönelik çabalar iklim değişikliğini hafifletmeye yönelik önlemlerin başında gelmektedir. Ulaştırma sektörü ise Avrupa Birliği'nde en çok enerjiye ihtiyaç duyulan sektörlerden birisidir. Enerji etkinliğinin ve sürdürülebilirliğin sağlanması Avrupa Birliği'nin uzun dönemde sağlamak için yoğun çaba gösterdiği amaçlardır. Bu çerçevede, enerji etkinliği ve sürdürülebilirliğin Avrupa Birliği ülkelerinde değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu amaçla, çalışmada öncelikle Avrupa Birliği'nde ulaştırma sektörünün enerji etkinliği karbondioksit emisyonu gibi istenmeyen çıktıların ele alınmasında başarılı bir teknik olan aylak temelli Veri Zarflama Analizi ile değerlendirilmektedir. Çalışmanın ikinci kısmında ise sektörün sürdürülebilirlik performansı çeşitli Çok Kriterli Karar Verme teknikleri ile analiz edilmektedir. Hem aylak temelli Veri Zarflama Analizi hem de Çok Kriterli Karar Verme sonuçlarına göre, Avrupa Birliği'nde Almanya, İtalya ve Fransa gibi gelişmiş ülkelerin ulaştırma sektöründeki enerjiyi etkin şekilde kullanmada ve sürdürülebilirliği sağlamada oldukça başarılı oldukları belirlenmiştir. Özellikle yenilebilir enerji alanında gerçekleştirdikleri yatırımların bu performansta önemli paya sahip olduğu söylenebilir. Ekonominin temel yapıtaşlarından biri olan ulaştırma sektöründe enerji tasarrufuna yönelik önlemler enerji etkinliğine katkı verirken kullanılan enerji payındaki yenilenebilir enerjinin payı yüksek olan ülkeler sürdürülebilirlik açısından daha avantajlı olmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Çok Kriterli Karar Verme, Avrupa Birliği, Enerji Etkinliği, Sürdürülebilirlik.