Blok zinciri teknolojisinin nesnelerin interneti ortamında uygulanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYDIN ELBÜZ

Danışman: Ömer Özgür Tanrıöver

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nesnelerin interneti, bir ağ üzerinden birbirine bağlanan ve içerisinde algılayıcıların bulunduğu farklı tipteki cihazlar topluluğudur. İlk uygulaması 1982 yılında gerçekleştirilen bu teknoloji; günümüzde özellikle internetin yaygınlaşmasıyla beraber, tanımlama ve izleme teknolojileri, kablolu ve kablosuz algılayıcılar ve dağıtık bilişim sistemleri gibi birçok alanda sıklıkla kullanılmaktadır. Kullanım alanları genişledikçe, bu teknoloji veri toplama amacıyla da değerlendirilmeye başlanmıştır. Diğer yandan, işlenebilir verinin önemli ölçüde kıymet kazandığı bir çağda, nesnelerin interneti yoluyla veri toplamak sadece verinin ilintili olduğu alandaki araştırmacılar için değil, aynı zamanda bu veriden ticari menfaat elde etmek isteyenler için de mühim bir uğraş hâline gelmiştir. Bu durum, bu tür verilerin güvenilir ve sağlıklı bir şekilde pazarlanabilmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Blok zinciri teknolojisi; şeffaflık, kayıtların değiştirilemezliği ve ademimerkeziyetçilik gibi özellikleri dolayısıyla bu ihtiyacın karşılanması noktasında etkili ve güvenli bir araç olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, nesnelerin interneti cihazlarından toplanan verilerin pazarlanabileceği blok zinciri tabanlı bir veri ticaret platformu önerilmektedir. Önerilen bu platformun temel amacı kullanıcıların güvenilir ve sağlıklı bir şekilde ticaret yapması olup, platformun bileşenleri bu ihtiyaçlara göre belirlenmiş ve ihtiyaçlara çözüm yöntemleri sunulmuştur. Bileşenlerin, bileşenler arası ilişkilerin ve bileşenlerin karşıladığı gereksinimlerin belirlenmesi esnasında SysML kullanılarak modelleme yapılmıştır. Daha sonra önerilen bu veri ticaret platformunun gerçeklenebileceğini göstermek amaçlı web tabanlı bir platform oluşturulmuş ve olası senaryolarda çalıştırılarak platformun ihtiyaçlarının karşılanabildiği sonucuna ulaşılmıştır.