Bedensel engelli sporcuların dopinge ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAMZA UYAR
Danışman: OĞUZ ÖZBEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada bedensel engelli sporcuların doping kullanımına ilişkin olan görüşleri incelenmiştir. Bünyesinde 18 ayrı spor branşı olan Türkiye Bedensel Engelli Spor Federasyonu çatısı altında farklı branşlarda aktif olarak spor yapan sporcular ile çalışma yapılmıştır. Çalışma grubu bedensel engelli spor branşlarında faal olan 1 bedensel engelli atıcılık, 5 tekerlekli sandalye basketbol, 1 bedensel engelli tenis, 6 ampute futbol, 1 bedensel engelli yüzme, 2 bedensel engelli okçuluk, 3 bedensel engelli masa tenisi, 1 bedensel engelli halter olmak üzere toplam 20 kişiden oluşmaktadır. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden, maksimum çeşitlilik örneklemesi tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler ve elde edilen veriler not alınarak kaydedilmiştir ve daha sonra bilgisayar ortamında hızlı bir şekilde aktarılarak tematik analiz yapılmıştır. Analiz sonucu yedi tema altında elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Yapılan temlatik analiz ile, bedensel engelli sporcuların doping kullanma nedenleri, dopingin nasıl önlenebileceğine dair olan düşünceleri, dopingin sağlığa olan olumsuz etkileri, spor etiği ile olan ilişkileri, doping kullanımından sakınan ve dopingin karşısında olan ideal sporcu profili, yasal süreç ve yaptırımların etkileri temaları altında görüşler elde edilmiştir. Katılımcılarla yapılan görüşmeler sonucunda, doping kullanımını hakkındaki doping tanımı, kullanımına ilişkin görüşleri ve dopingin zararları" alanyazındaki doping kullanım zararları ve tercih edilmeme nedenleri ile örtüşmektedir. Katılımcıların bazıları, Türkiye'deki bedensel engelli sporcuların çevre baskısı ve ödüller nedeniyle doping kullanma gereği duyduklarını, sporcu (benliği) kişiliğinin de sporcuları doping kullanımına yönelten etkenler arasında olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcılar, dopingin asıl kullanım amacını, kazanma hırsı ve sporcunun performansını arttırma isteği olarak ifade etmişlerdir. Anahtar Sözcükleri: Bedensel Engelli Sporcu, Doping, Yasaklı Madde ve Yöntem