Psikolojik testlerde genişletilmiş likert tipi ölçek ile klasik likert tipi ölçeklerin psikometrik özelliklerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA GÖZLÜGÖL

Danışman: Seher Yalçın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada klasik likert tipi ölçekle alan yazında yeni geliştirilen genişletilmiş alternatif likert tipi ölçeklerin psikometrik özelliklerinin; farklı ölçek alma durumlarına bağlı toplam puanlarla cevaplama süreleri arasındaki farklılaşma ve genişletilmiş-alternatif formun çocuk ve ergen grupları için psikometrik özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada amaçlı örnekleme ve kolay erişilebilir örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada Wren ve Benson (2005) tarafından çocuklar için geliştirilen sınav kaygısı ölçeği; ülkemizde Aydın ve Bulgan (2017) tarafından uyarlanan 'Çocuklar İçin Sınav Kaygısı Ölçeği (ÇSKÖ) kullanılmıştır. ÇSKÖ, çalışmanın amacı doğrultusunda dil bilgisi, psikoloji, ölçme ve değerlendirme alanında uzman kişilerden; 8-12 yaş aralığındaki öğrencilerden sesli düşünme yöntemiyle alınan görüşler doğrultusunda genişletilmiş forma dönüştürülmüştür. Çalışma grubunu Gaziantep ve Kilis ilinden 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ilkokul ve ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Nicel verilerin toplanmasında için 892 öğrenci ve nitel görüşmeler için 20 öğrenci çalışmaya katılmıştır. Çalışmanın sınırlılıkları çerçevesinde her bir ölçek formunun geçerlilik kanıtları doğrulayıcı faktör analiziyle incelenmiş olup formların geçerli olduğu; Cronbach alfa yöntemiyle de güvenirlik kanıtları incelenmiş olup formların güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Formlara ait geçerlilik ve güvenirlik kanıtları arasında manidar fark olmadığı görülmüştür. Cevaplayıcıların cevaplama sürelerinin, ölçeği alma durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız gruplar t testiyle incelenmiş manidar fark olduğu görülmüştür. Cevaplayıcıların toplam puanlarının ölçeği alma durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş olup aynı gruptan alınan toplam puanların ölçek alma durumlarına göre formlar arasındaki farkın manidar olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Likert Tipi Ölçek, Genişletilmiş-Alternatif Likert Tipi Ölçek, Güvenirlik Kestirimleri, Geçerlilik Kanıtları.