Kurumsal yaklaşım perspektifinden Türkiye'de reform yönetimi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZMİ KÜÇÜKYAĞCI

Danışman: BARIŞ ÖVGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Siyasal, ekonomik ve toplumsal sistem ve süreçlerin kurumlardan bağımsız olarak ele alınamayacağını savunan kurumsal yaklaşım günümüzde sosyal bilimler alanında kullanılan önemli analiz araçlarından biri haline gelmiştir. Bu çalışma kurumsal yaklaşım perspektifinden Türkiye'de reform yönetimi ve reformların başarısızlığını kurumsal alt yapı ve reform yönetiminin kurumsallaşması yönüyle ele almaktadır. Bu yaklaşımda kurum, geçmişin sosyal, siyasal ve ekonomik sistem ve süreçlere yön veren düşünce alışkanlıkları ve davranış kalıpları olarak tanımlanmaktadır. Bu açıdan kurumsal değişim zor ve uzun dönemli bir sürecin ürünüdür. Kurumsal yaklaşım çerçevesinde Türkiye'de kamu yönetimi alanında reformların hayata geçirilmesi ve başarıya ulaşması, ekonomik gelişme ve kalkınmayı teşvik eden kapsayıcı kurumların varlığına ve reform yönetiminin kurumsallaşma derecesine bağlıdır. Çalışmada kurumsal yaklaşımın bir alt türü olan tarihsel kurumsalcılık çerçevesinde Türkiye'de geçmişten günümüze reformların gerçekleştiği kurumsal çerçeve ve bu kurumsal çerçeveye denk düşen reform yönetimi dönemler itibariyle incelenmiş ve analiz edilmiştir. Özetle yaklaşık 250 yıldır devam eden reform hareketlerine rağmen, Atatürk İnkılapları kurumsal düzlemde bu süreci ileri taşımışsa da, kurumsal çerçevede değişimin çok yavaş olduğu gözlemlenmiştir. Türkiye'de reformların başarısızlığındaki gelinen nokta, tek başına kader olmayıp, mevcut iktidarların bilinçsiz ya da çoğu zaman (iktidarlarını sürdürmek için) bilinçli olarak dışlayıcı kurumları devam ettirme yönünde verdiği kararların sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca reformların başarısız oluşunda reform yönetiminin kurumsallaşamamasının da önemli bir payı bulunmaktadır. Günümüzde artık otobüsü kaçırmış bir ülkenin küreselleşen bir dünyada spontane reformlarla kalkınma yarışını sürdürebilmesi zordur. Bu nedenle Türkiye'nin kurumsal faktörleri göz önünde bulundurarak yeni bir reform tasarımına ve bu tasarıma uygun kurumsallaşmış bir reform yönetimini hayata geçirmeye ihtiyacı vardır.