Conspiracy Culture In The United States and The X-Files: Institutional Paranoia in the Post-Cold War America
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OKAN KÜRKÇÜOĞLU
Danışman: Nisa Harika Güzel Köşker
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, 1990'larda Amerika Birleşik Devletlerinde komplo kültürü bağlamında 1993 yapımı The X-Files televizyon dizisinin analizini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, tarihsel bağlamsallaştırma, edebi analiz ve siyaset teorisini kullanarak, Soğuk Savaş sonrası dönemde paranoyak düşünce ve kurumsal paranoya içindeki değişimi anlamlandırmak hedeflenmiştir. Komplo teorileri ve etrafında oluşan kültür, uzun zaman boyunca Amerikan toplumunun ve siyasetinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Komplo söylemini çevreleyen kültür erken dönemlerde genel olarak dış tehditlere odaklanırken; bu durum zamanla değişime uğramıştır. Amerikan hükümetine ve kurumsal yapılarına yönelik iç güvensizlik artmış ve bu güvensizlik Soğuk Savaşın sona ermesiyle birlikte yeni bir boyuta ulaşmıştır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'nin o zamana kadarki en büyük düşmanı artık bir korku unsuru olmaktan çıkmıştır. Bu durum yeni bir dünya düzeninin kurulduğuna ilişkin söylemlerle birlikte yeni bir şüphecilik kültürünü de beraberinde getirmiştir. Bu tezin amacı; bir popüler kültür ürünü olarak The X-Files'ın Amerikan komplo kültüründeki önemli bir değişimi nasıl yansıttığını göstermektir. Dizi bunu gizlilik, güven ve gerçek gibi temaları keşfederek; ve kahramanları ile kötü adamlarının karakterizasyonu üzerinden gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla, The X-Files'ı komplo kültürü çerçevesinde anlamlandırmak, küresel değişim ve hızlı gelişmelerin damgasını vurduğu bir on yıl boyunca paranoya odaklı bir ruh halinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği hususunda bir fikir sunmaktadır.