Biberde (Capsicum annuum L.) kök gelişimiyle ilgili miyozin genlerinin tuzluluk stresi altında gen ifadesinin belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESMA İPEK OĞUZKAN

Danışman: GÖLGE SARIKAMIŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Biber (Capsicum annuum L.), ülkemizde ve dünyada yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan, çeşitli şekillerde tüketilen ekonomik değeri oldukça yüksek bir türdür. Bitkisel üretimde bitki gelişimini ve bitki verimini etkileyen en önemli nedenlerden birisi tuz stresidir. Kökler, kök emici tüyleri aracılığıyla topraktan su ve besin maddelerini almaktadır. Toprakta tuz yoğunluğunun artışına bağlı olarak köklerde su ve besin maddelerinin alınımı azalmakta, ileri düzeyde hücrelerde zararlı etkiler ortaya çıkmaktadır. Kök gelişiminin genetik mekanizmasını inceleyen çalışmalar, bitkide pek çok fizyolojik olayda yer alan miyozin genlerini, kök ve kök emici tüylerinin gelişimi ile de ilişkilendirmişlerdir. Miyozinler, hücrede ATP hidrolizi sırasında açığa çıkan enerjiyi mekanik enerjiye dönüştüren motor proteinleridir. Tez çalışmasında, miyozin 2 (Capsicum annuum myosin-2-like), miyozin 4 (Capsicum annuum myosin-4-like), miyozin 6 (Capsicum annuum myosin -6-like), miyozin 9 (Capsicum annuum myosin-9) ve miyozin 11 (Capsicum annuum myosin-11) genlerine ait primerler ve housekeeping gen olarak Capsicum annuum aktin geni kullanılarak gen ifadeleri 100 mM tuz uygulamasını takiben 3. saat ve 24. saatte alınan örneklerde belirlenmiştir. İncelenen miyozin genleri içerisinde en fazla ifade artışının miyozin 9 geninde (30.57 kat) tuz uygulamasından 24 saat sonra olduğu belirlenmiştir. Miyozin 2 geninin ifadesi tuz uygulamasından 3 saat sonra istatistiki olarak önemli bir değişim göstermezken 24 saat sonra 8.95 kat artmıştır. Miyozin 4 geninin ifadesinde ise, uygulamadan 3 saat ve 24 saat sonra önemli bir değişiklik olmamıştır. Miyozin 6 geninin ifadesi, uygulamadan 3 saat sonra -8.22 kat azalırken, 24 saat sonra alınan örneklerde ise -2.16 kat azalmıştır. Miyozin 11 gen ifadesinin ise 3 saat sonra -3,53 kat azaldığı. 24 saat sonra ise 2.35 kat arttığı belirlenmiştir (P<0.05).