BOŞANMA SONRASI UYUM PROGRAMININ BOŞANMIŞ BİREYLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN ÇELİK

Danışman: SERAP NAZLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, yasal olarak boşanmış ve boşanmasının üzerinden üç yıldan az bir süre geçmiş bireyler için geliştirilen Boşanma Sonrası Uyum Programı'nın (BSUP), bireylerin boşanmaya uyum, yaşam doyumu, depresyon, anksiyete ve stres düzeyleri üzerindeki etkililiği incelenmiştir. Araştırmada ön-test, son-test, izleme, kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma grubunu, 25–45 yaş aralığında değişen 20 boşanmış birey oluşturmaktadır. 10 birey deney ve 10 birey kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubuna haftada bir oturum olmak üzere altı oturum süren BSUP araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak Yetişkin Boşanmaya Uyum Ölçeği (Yetişkin BUÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ), Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASÖ-21), Yarı Yapılandırılmış Nitel Görüşme Formu ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Deney grubuna uygulanan BSUP'un etkisini belirlemek amacıyla Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, BSUP uygulama sürecinde deney grubunda meydana gelen değişimin birey özelinde değerlendirilmesi amacıyla da klinik anlamlılık değerlendirmesi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış nitel görüşme formundan elde edilen nitel verilerin özetlenmesi ve yorumlanmasında ise yapısal ve betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda BSUP'un boşanmış bireylerin boşanmaya uyum ve yaşam doyumlarını arttırmada, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini ise azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yarı yapılandırılmış nitel görüşme formlarından elde edilen verilerin analizi sonucunda, deney grubuna uygulanan BSUP'un katılımcıların yaşamlarında olumlu değişimler meydana getirdiği, yaşamlarını yeniden düzenlemek için ilk adımı attıkları ve programdan edindikleri becerileri yaşamlarına aktarmaya başladıkları belirlenmiştir. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.