MATÜR T VE B HÜCRELİ LENFOPROLİFERATİF HASTALIKLARDA TANI ANINDA KEMİK İLİĞİ TUTULUMUNUN İMMÜNOHİSTOKİMYA VE AKIM SİTOMETRİ YÖNTEMİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLİN YILMAZ AYGÜN
Danışman: Meltem Yüksel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kemik iliği biyopsisinin morfolojik ve immünohistokimyasal analizi ile kemik iliği aspirasyonunun akım sitometrik incelemesi non-Hodgkin lenfoma hastalarında evreleme için yapılmakta olup hastalığın tutulum derecesi prognoz ve tedavi stratejilerini belirlemektedir. Biyopsi preperatlarından çalışılan immünohistokimyasal tekniklerin gelişmesiyle kemik iliği tutulumunun daha doğru bir şekilde histopatolojik tanının konulması mümkün olmuştur. Akım sitometrisi ise klonal lenfoid popülasyonların ve spesifik lenfoproliferatif hastalık alt tiplerinin tipik immünofenotipik özelliklerinin saptanmasında ve bening-malign süreçleri ayırt etmede son derece yararlıdır. Bu retrospektif çalışma matür B ve T hücreli lenfomalarda tanı anında kemik iliği tutulumunu değerlendirmek için immünhistokimyasal analiz ile akım sitometrik immünfenotiplendirmeyi karşılaştırılarak tanısal değerlerini ölçmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı tarafından Ocak 2015 ile Haziran 2022 tarihleri arasında takip edilen matür B ve T hücreli lenfoproliferatif hastalık tanısı mevcut hastalardan, tanı anında alınan kemik iliği biyopsi immünohistokimya sonucu ile aynı örnekten gönderilen aspirasyonun akım sitometri sonucu sistemde mevcut olan hastalar çalışmaya alınmıştır. Çalışma retrospektif olup hastaların yaş, cinsiyet, lenfoma alt tipi, evre, PET/BT'deki kemik iliği tutulumu, kemik iliği infiltrasyon paterni, fibrozis derecesi, sellülarite, immünohistokimyasal boyama, immünfenotipik özellikleri analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 736 hastanın 518'inde (%70,3) kemik iliği patolojisi ve akım sitometri sonuçları uyumlu saptandı. 53 hastada (%7,2) her iki yöntem arasında uyumsuz sonuçlar görüldü. Bu hastaların 13'ünde (%1,8) akım sitometri ile tutulum saptanırken patolojide tutulum saptamadı (KİB-/AS+), 40'ında (%5,4) tutulum patoloji ile saptanırken akım sitometri ile görülmedi (KİB+/AS-). Her iki yöntem arasında %90,7 oranında uyum görüldü. Uyumsuz sonuçlar FL ve LPL alt tiplerinde ve paratrabeküler tutulum paterninde anlamlı olarak daha fazla oranda gözlendi. Sonuç: Akım sitometrisi FL ve LPL hariç diğer non-hodgkin lenfoma alt tiplerinde tanı anında kemik iliği tutulumunu değerlendirmede kemik iliği patolojisi yerine kullanılabilir bir yöntemdir. Başarısız kemik iliği biyopsisi, yetersiz ve uygun olmayan patoloji alınması veya şüpheli patoloji sonucu gibi durumlarda kemik iliği örneğinin tekrarlanması yerine akım sitometri ile kemik iliği tutulumunu değerlendirmek faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: lenfoma, non-hodgkin lenfoma, kemik iliği biyopsisi, kemik iliği tutulumu, immünohistokimya, akım sitometrisi, immünfenotip