Klimakterik dönemdeki kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH VURAL AKTAN

Danışman: FUNDA ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, Ankara ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran klimakterik dönemdeki kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini 06 Nisan-15 Ekim 2018 tarihleri arasında, ilgili hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran, en az okur yazar, 65 yaş altında ve gönüllü olan, herhangi bir kronik hastalığı bulunmayan, psikiyatrik bir sorunu olmayan, sözel iletişime açık ve klimakterik dönemde olan 205 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın yapılabilmesi için Etik Kurul onayı ve gerekli izinler alınmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler yüzdelik, ortalama ve standart sapma, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H test istatistiği kullanılarak değerlendirilmiştir.Araştırmada kadınların yaş ortalaması 50,85±6,17'dir. Kadınların %70,2'sinin ortaokul-lise mezunu olduğu, %28,3'ünün premenopoz, %36,6'sının perimenopoz ve %35,1'inin postmenopozal dönemde olduğu belirlenmiştir. Çalışmada kadınların Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nden aldıkları puan ortalaması 106,67±14,78'dir. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği'nin bilgiye erişim alt boyutundan alınan puan ortalaması 21,73±3,31, bilgileri anlama alt boyutundan alınan puan ortalaması 29,01±5,12, değer biçme/değerlendirme alt boyutundan alınan puan ortalaması 34,20±5,19 ve uygulama/kullanma alt boyutundan alınan puan ortalaması 21,74±2,97'dir.Çalışmada kadınların yaşları, medeni durumları, eğitim düzeyleri, çalışma durumları ve algıladıkları ekonomik duruma göre sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortancaları arasındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırmada ilk gebelik yaşı, gebelik sayısı, doğum sayısı, jinekolojik ameliyat geçirme ve düzenli jinekoloğa gitme durumlarına göre sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortancaları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05). Kadınların menopoza girme yaşı, klimakterium evresi, menopoza girme şekli ve menopoza yönelik bilgi alma durumlarına göre sağlık okuryazarlığı ölçeği puan ortancaları arasındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05).Anahtar sözcükler: Hemşirelik, klimakterik dönem, menopoz, sağlık okuryazarlığı