Reaktive black 5 tekstil boyasının biyogideriminde surfaktan kullanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE ELÇİN ÖZKUZUCU

Danışman: SEVGİ ERTUĞRUL KARATAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerçekleştirilen tez çalışmasında tekstil sanayisinde önemli bir kullanım alanına sahip olan Reaktif Black 5 (RB5) boyasının Candida tropicalis ile biyosorpsiyon potansiyeli üzerine Setiltrimetilamonyum Bromür (CTAB) surfaktanının etkisi araştırılmıştır. Başlangıç boya (91.3-1030 mg/L) ve surfaktan katkısı, pH (2-10) gibi biyosorpsiyona etki eden bazı önemli parametrelerin biyosorpsiyona olan etkileri araştırılmıştır. Yapılan deneyler için adsorpsiyon dengesinin matematiksel olarak tanımlanmasında Langmuir ve Freundlich model sabitleri hesaplanmıştır. Ek olarak ikinci derece kinetik modellerinden biyosorpsiyon kinetik hız sabitleri açıklanmıştır. Çalışma sonucunda 1 g/L C. tropicalis biyokütlesi ile en yüksek RB5 biyogiderimi 0.5 mM CTAB içeren ortamda 91.3 mg/L RB5 varlığında pH 2 de %93.0 olarak bulunmuştur. Surfaktan içermeyen ortamda ise bu değerin sadece %70.4 olduğu görülmüştür. Belirtilen ortamlarda qe değerleri sırasıyla 84.9 ve 70.4 mg/g olarak hesaplanmıştır. Yapılan tüm deneyler sonucunda adsorpsiyon dengesinin Langmuir modeline uyduğu belirlenmiştir. Hesaplama sonucunda en yüksek Q ve b sabitleri surfaktan varlığında sırasıyla 352.1 mg/g ve 0.0663 L/mg olarak hesaplanmıştır. Yapılan tez çalışması melaslı besiyerinde geliştirilen C. tropicalis biyokütlesinin endüstride yaygın kullanım alanına sahip RB5 boyasının gideriminde umut vadeden bir ajan olduğunu ve CTAB kullanımının biyosorpsiyon prosesini oldukça iyileştirdiğini göstermektedir.