Escherichia coli tayini için yatay akış immünoassay platformlarının geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN GÜMÜŞTAŞ
Danışman: BENGİ USLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bakterilerin hızlı bir şekilde tespit edilmesi hastalık tanısı, çevre ve gıda analizleri için son zamanlardaki en önemli konulardan biridir. Bakterilerin varlığını gösteren en doğru ve güvenilir yöntemler kültürel yöntemlerdir, ancak bu analizlerin sonuçlanması 24 saat ya da daha uzun süreler gerektirmektedir. Bu uzun bekleme sürelerini ortadan kaldırmak için antijen-antikor reaksiyonunu temel alan hızlı antijen testleri geliştirilmiştir. Fakat hızlı antijen testlerinin en önemli dezavantajı düşük doğruluk ve düşük duyarlılıktır. Yatay akış immunoassay sistemleri ucuz ve hızlı bir alternatif olarak son yıllarda oldukça önem kazanmıştır. Ancak bu sistemlerde nicel analiz için renk değişimi ölçümlerinin yerine, daha düşük tayin limitlerine ulaşabilecek yüksek hassasiyet ve doğrulukta tayin yöntemlerine ihtiyaç vardır. Bu amaçla tez kapsamında geliştirilen kâğıt tabanlı yatay akış immunoassay sistemi yüzeyde güçlendirilmiş Raman spektroskopi (SERS) tekniği ile tayin edilmiştir. Hedef bakteri olarak seçilen E.coli tayini, yıkama işlemlerine gerek kalmadan ve SERS etiketi sisteme önceden yerleştirilerek gerçekleştirilmiştir. Yatay akış immunoassay platformu örnek pedi, konjugasyon pedi, nitroselüloz membran ve absorban ped olmak üzere dört bölgeden oluşacak şekilde inşa edilmiştir. Örneğin sisteme verilmesi ile konjugasyon pedindeki nanopartikül-antikor-bakteri kompleksi test pedindeki antikorlar ile yakalanmış ve bu şerit üzerinden E.coli tayini için SERS ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Yöntemin seçiciliği Salmonella Enteritidis, Bacillus subtilis, Micrococcus luteus bakterileri ile test edilmiş ve bu bakterilerin SERS ölçümleri ile gerçekleştirilen E.coli tayininde girişim etkisi gözlenmemiştir. E.coli için kalibrasyon grafiğinde doğrusal aralık 2,7x101 - 1,0x106 kob/mL dir. Tayin için toplam analiz süresi bir saatten az ve teşhis sınırı ise 10 kob/mL olarak tespit edildi. Bakteri tayini için kullanılabilecek nanopartiküllerin tasarımı, sentezi ve yüzey modifikasyonu, karmaşık bir numuneden E.coli bakterisinin etkili bir şekilde ayrılmasına olanak sağlamış ve ayrıca biotinli antikorların kontrollü bir şekilde avidin-bağlı nanopartikül yüzeyine immobilizasyonu ile de yatay akış immunoassay platformları üzerinden SERS sinyali alınarak veri analizi yapılmıştır. Hızlı bakteri tayin yöntemleri ülke ve dünya ekonomisinde günden güne önem kazanmaktadır, gerçekleştirilecek olan kâğıt tabanlı yatay akış immunoassay ölçümlerinin geçerli bir alternatif yöntem olarak çok yüksek bir ekonomik potansiyele sahip olduğu açıkça görülmektedir.