Bilgi işlemsel düşünmenin yabancı dil öğretiminde okuma becerisi bağlamında başarı ve üstbilişe etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Computer and Instructional Technologies Education, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE TAŞLI
Danışman: Hayriye Tuğba Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güncel eğitim bilimleri yaklaşımlarında, salt akademik bilginin öğretilmesi yerine öğrencilerde düşünme becerilerinin kazandırılması benimsenmeye başlanılmıştır. Bu beceriler arasında günümüzde en çok öne çıkan yaklaşımlardan birisi bilgi işlemsel düşünmedir. Bilgi işlemsel düşünme genellikle STEM alanları ile anılsa da esasında sosyal bilgilerden sanata kadar birçok alanda ihtiyaç duyulan bir düşünme becerisidir. Bu tez çalışmasında bilgi işlemsel düşünmenin yabancı dil öğrenimindeki yeri araştırılacaktır. Dil öğrenirken öğrenciler günlük hayatta karşılaşılan problemleri çözerler ve bu amaçla öğrenciler birçok kez üstbilişe başvururlar. Üstbiliş bilgi işlemsel düşünme ile bağlantılıdır çünkü üstbiliş arttıkça bilgi işlemsel düşünmenin artması beklenilmektedir. Bu iki düşünme becerisinin birbirini desteklemesi durumunda öğrenenlerde yabancı dil becerisinin gelişmesi beklenilmektedir. Bu tez çalışmasında bilgi işlemsel düşünmenin üstbilişe etkisi ile yabancı dil öğretiminin bir boyutu olan okuma becerilerine etkisi araştırılmaktadır. Bu kapsamda, 2022-2023 eğitim öğretim yılında bir devlet okulunda 7.sınıf düzeyinde okuyan 43 öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırmada ön-test & son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veriler okuma becerisi testi ve üstbiliş ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda, deney grubu lehine öğrencilerin okuma becerilerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca, bilgi işlemsel düşünme etkinlikleri ile üstbiliş arasındaki ilişki kontrol grubu dikkate alınmayarak sadece deney grubu ele alındığında ön test ve son test puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte deney ve kontrol grubu birlikte değerlendirildiğinde bilgi işlemsel düşünme etkinlikleri ile üstbiliş arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bilgi işlemsel düşünme etkinlilerinin geleneksel okuma etkinliklerine karşı üstbiliş puanına olumlu katkı sağlamamıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen sonuçlarının, öğretim tasarımcılarına, uygulayıcılara ve araştırmacılara öğrencilerin etkin yabancı dil öğrenmelerini desteklemeleri yönünde ışık tutma potansiyeli bulunmaktadır.