Görme Engelli Bireylerde Depresif Duygudurum ve Ruminasyon İlişkisinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Psikiyatri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORHAN NURİ KURBAN

Danışman: Veli Duyan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmadaki temel amaç, ilgili literatürde dikkat çekilmekte olan görme engeli ve depresyon ilişkisinden yola çıkarak, görme engeli ve karşılaşılan yaşam koşulları ile depresif duygudurum arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla birlikte, ruminatif düşünce eğiliminin ve olumsuz otomatik düşüncelerin de var olup olmadığının araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında 18-65 yaş aralığında bulunan 50 görme engelli birey ile çalışılmış, nicel araştırma desenlerinden olan tarama deseni kullanılmış, veri toplamak amacıyla anket ve ölçeklerden yararlanılmıştır. Veri toplama araçları olarak, Bireysel Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Otomatik Düşünceler Ölçeği ve Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucu elde edilen bulgulardan bazıları şu şekildedir: Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği sonuçları ile Beck Depresyon Envanteri sonuçları arasında pozitif yönde ve istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olması (r spearman = ,397, p = ,004, p < ,01), Otomatik Düşünceler Ölçeği sonuçları ile Beck Depresyon Envanteri sonuçları arasında pozitif yönde ve istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olması (r spearman = ,391, p = ,005, p < ,01), çalışma örneklemini oluşturan 50 görme engelli bireyden 37'sinin (%74) farklı düzeylerde depresif belirtilere sahip olması. Çalışmaya katılan görme engelli bireylerden bazıları, karşılaştıkları olumsuz yaşam koşullarını da şu şekilde dile getirmiştir: Toplu taşıma kullanmadaki zorluklar, hangi aracın geldiğini anlayamamak, adresleri bulmakta zorlanmak, numaraları okuyamamak, hastane, kamu kurumlarında fiziki engeller ve iletişim sorunları yaşamak, istihdamda, iş bulmakta yaşanan zorluklar, kaldırımların düzensiz oluşu, mesleki anlamda kendilerini ifade etmekte yaşanan zorluklar, caddelerde, kaldırımlarda bağımsız yürümede zorluk yaşanması, kaldırımlardaki hissedilebilir yüzeylerle ilgili yaşanan sorunlar.