Kongo savaşları (1996-2003): Soğuk savaş sonrası Afrika'da çatışma ve kriz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİNAN BARAN
Danışman: MELEK MELAHAT FIRAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, Kongo'nun sömürgeleştirilmesinden itibaren gerçekleşen ekonomik, siyasal, demografik, sosyal ve kültürel dönüşümlerin sonucu olan Kongo Savaşları analiz edilmiştir. Dolayısıyla, Afrika'nın Berlin Konferansı'ndan itibaren izlediği serüvenin bir benzerini tecrübe eden Kongo'nun sömürge yönetimi döneminde, bağımsızlığın verilmesi sırasında ve tek parti rejimi süresince karşılaştığı sorunlar ortaya konulmuştur. Kongo topraklarında yaşanan çatışmaların nedenleri analiz edildikten sonra savaş yıllarında tarafların ve büyük güçlerin Kongo politikaları ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde bağımsızlığın verildiği dönemden çatışmaların başlamasına kadar geçen sürede Kongo/Zaire'nin karşılaştığı sorunlar tespit edilmiştir. Bu sorunların oluşumunda Soğuk Savaş dönemi ideolojik ve jeopolitik gerilimlerinin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır. Ayrıca, 1980'lerle birlikte neo-liberal düzene yapısal uyum programları aracılığıyla eklemlenen Zaire'nin girdiği borç çıkmazı ve 1990'larda derinleşen ekonomik kriz analiz edilmiştir. 1994'te 800.000 insanın ölümüyle sonuçlanan Ruanda Soykırımı'nın Zaire'ye olan etkileri ve Kinşasa'nın azınlık politikaları birinci bölümde ele alınan diğer konulardır. Kongo Savaşları'nın yakın nedenleri, komşu ülkelerin ve büyük güçlerin Zaire politikaları ikinci bölümün konusunu oluşturur. Ayrıca, bu bölümde Mobutu karşıtı koalisyonun ilerleyişi ve Mobutu dönemi sonrası kurulan Laurent-Désiré Kabila liderliğindeki yönetimin yapısı ele alınmıştır. Üçüncü bölümdeyse İkinci Kongo Savaşı sırasında gerçekleşen çatışmalar ve savaşa dahil olan ülkelerin amaçları ortaya konulmuştur. 1999 yılında gerçekleşen Lusaka barış görüşmeleri ve sonrasındaki süreçte çatışmaların engellenmesi için kurulan komiteler bu bölümde incelenmiştir. Barış çabalarının sonuçsuz kaldığı bir dönemde, Laurent-Désiré Kabila'nın uğradığı suikast sonrası, Joseph Kabila'nın başkan olmasıyla yeniden başlayan barış görüşmeleri ve çatışmalara son noktanın Pretoria'da konulması bu bölümde incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Afrika, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kongo Savaşları, Afrika Büyük Göller Bölgesi, iç savaşlar.