Kırsal bölgelerde sosyal kalkınma ve sosyal hizmet
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Hizmet, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECATİ BUĞRA KUDDAŞ
Danışman: Veli Duyan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, kırsal bölgelerde gerçekleştirilen kalkınma programlarıyla birlikte gelişen sosyal hizmet ihtiyacını belirlemektedir. Bu anlamda araştırma kapsamında, Karaman ilindeki kırsal yerleşimler toprak yapılarına göre 'çayır ve mera alanı', 'orman ve fundalık alan' ve 'ova tarımı' yoğunluklu köyler olmak üzere üç tabakaya ayrılmıştır. Belirlenen tabakalardan seçkisiz olarak örnekleme dahil edilen yerleşimlerin toprak yapıları, demografik koşulları, yaşam alanlarının durumu, gündelik hayat deneyimleri, kır ve kent arasındaki yaşam deneyimi farklılıkları, sosyal ve insani kalkınma programlarının kırsal yaşamdaki etkileri ve sağlık ve sosyal hizmetlere erişim imkanları incelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışmada çoklu durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Karaman İli'nde 15 yerleşimde 22 görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmeciler Karaman İli doğumlu ya da en az 20 yıldır Karaman'da yaşayan, yaşları 40 ile 65 arasında olan en az ilkokul mezunu kişiler arasından seçilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Araştırma verileri MAXQDA 18.2 nitel veri analiz programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucu elde edilen bulgular, sosyal kalkınma süreci teması altında coğrafi koşullar, köylerin demografik özellikleri, ekonomi, bayındırlık, köyde yaşamsal ihtiyaçların karşılanması, sosyal ilişkiler sistemi ile aile ve akrabalık sistemi olmak üzere 7 kategori altında analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre kırsal bölgelerde yaşanan değişim, özellikle kırsaldaki nüfus ve üretim kaybının, kırsal yerleşimlerdeki bayındırlık ve altyapı eksiklikleri ile mevcut iktisadi faaliyetlere katılma imkanlarında toplumsal cinsiyet farklılıkları nedeniyle kaynaklandığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre kırsal bölgelerdeki kalkınma faaliyetlerine tüm yerleşiklerin birlikte katılmasını sağlayacak toplumsal yaklaşımların önemi ortaya çıkmıştır. Kırsal bölgelerde yaşanan sorunların çözümü için öncelikle sosyal hizmet ve sağlık hizmetlerine erişimde, kentlere kıyasla yaşanan sorunların ivedilikle telafi edilmesi, kırsal üretim ve üretilen ürünlerin satışında toplumcu yaklaşımların benimsenmesi ve kırsal üretici ve sakinlerin sosyal güvenlik sistemine dahli için çeşitli teşviklerin kullanılması gerektiği görülmüştür.