İşitme engellilere yönelik Kur'an kurslarında "Allah'a iman ve dua-tövbe" ünite kazanımlarının gerçekleşme düzeyi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL YAZICI
Danışman: Halise Kader Zengin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, işitme engellilere yönelik Kur'an kurslarında "Allah'a iman ve dua-tövbe" ünite kazanımlarının gerçekleşme düzeyini ve bu düzeyi etkileyen olguları tespit etmek amacıyla; nitel araştırma yaklaşımlarından durum (örnek olay) çalışması ile gerçekleştirilen uygulamalı bir araştırmadır. Alanında ilk olma özelliği taşıyan bu araştırma ile, " İşitme Engellilere Yönelik Kur'an Kursları Özel Öğretim Programı'ndaki "Allah'a İman" ve "Allah'a Yakarış: Dua-Tövbe" ünite kazanımlarının ne düzeyde gerçekleştiği incelenerek işitme engellilere yönelik din eğitimi- öğretimi alanında yapılacak çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır. Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı başlığında "engelliler" temasıyla yapılmış araştırmalarda, benzer bir çalışma bulunmamaktadır. Araştırmanın verilerini elde etmek için oluşturulan çalışma grubu, Ankara ili Çankaya Müftülüğü'ne bağlı bir Kur'an kursuna devam eden; hiç işitmeyen veya ileri derecede işitme kaybı olan 25-65 yaş arasındaki işitme engelli öğrenciler arasından seçilen 12 kadın olarak belirlenmiştir. Çalışma grubuna; araştırmacı tarafından oluşturulan, 12 haftalık ders planı, haftada iki saatlik (40+40 dk.) dersler halinde uygulanmıştır. Uygulamanın hemen ardından öğrencilerin kazanımlarını ölçmek ve bu kazanımlara etki eden ders dışı olguları tespit etmek için sözlü sınav amacıyla yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. İşitme engellilerin okuma ve yazma becerilerinin normal işiten bireylere göre çok daha kısıtlı olmasından dolayı, öğrencilerin kazanımlarını ölçmek için yazılı sınav tercih edilmemiştir. İşaret dili ile gerçekleştirilen görüşmelerin görüntü kayıtlarının deşifresi Türkçe gramer kurallarına uygun bir şekilde yazıya aktarılmaya çalışılmış, elde edilen bulgular içerik analizi ile yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda çalışma grubunun çoğunluğu için; ilk defa işlenen konuların kazanımlarının hiç gerçekleşmediği, ilgilerini çeken ve günlük hayatta kullandıkları bilgiler ile sık sık tekrar ettikleri ezber dualar haricinde bildiklerini çok çabuk unuttukları, ezbere ifade ettikleri konular ile bağlantılı başka konular arasında anlamsal çağrışım yapamadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kazanımların gerçekleşme düzeyinde; öğrencilerin yaşları ve eğitim durumlarının anlamlı bir etkisinin olmadığı; daha önceden ailelerinde veya mezun oldukları okullarda aldıkları din eğitiminin de herhangi bir katkısının olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İşitme Engelli Birey, Yaygın Din Eğitimi, Allah'a iman, Dua- Tövbe Öğrenimi.