Eşi vefat etmiş kadınların sosyal sermayeleri odağında sosyal hizmet gereksinimleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE ÖZTÜRK
Danışman: Filiz Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eşlerinin vefatı yaşam döngüsünde yas sürecini beraberinde getirerek; ekonomik, psikolojik ve toplumsal sorunlarla başa çıkmayı gerektirmektedir. Eşi vefat etmiş kadınların sosyal destek ağlarını ve ilişkilerini içeren sosyal sermayeleri; kendi yaşamlarında kendi kararlarını alabilmeleri, kaynaklarla bağlantı kurmaları, hizmetlere erişimlerinin sağlanması ve dolayısıyla sosyal hizmet gereksinimlerinin karşılanabilmesi için oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasının temel amacı eşlerinin vefatını deneyimlemiş olan kadınların evlilik öncesi, evlilik, eşin vefatı (ölüm anı) ve eşin vefatı sonrası anlatıları üzerinden sosyal sermayelerini ve sosyal hizmet gereksinimlerinde sosyal sermayelerinin rolünü anlamaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmanın katılımcıları, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu tekniği ile ulaşılan 18-65 yaş aralığındaki 20 eşi vefat etmiş kadından oluşmaktadır. Bu çalışmada nitel veri toplama tekniklerinden derinlemesine görüşme tekniği; veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada derinlemesine görüşmeler, analitik ve katılımsız gözlem notları ile elde edilen verilerin analizinde MAXQDA 24 programı kullanılmıştır. Analiz sonucunda eşi vefat etmiş kadınların çocukluklarından evliliklerine kadar olan süreçlerde bağlayan sosyal sermayelerinin değerlendirilmesine; evlilik yaşamlarında bağlayan sosyal sermayeleri odağında kök aileleri, eşleri ve eşlerinin aileleriyle ilişkilerini anlamaya yönelik temalara ulaşılmıştır. Ayrıca kadınların bakış açısından eşlerinin vefatını anlamlandırmaya; kadınların gereksinimlerini anlamada köprü kuran ve bağ kuran sosyal sermayelerinin rolünü anlamaya yönelik temalar keşfedilmiştir. Araştırma göstermiştir ki eşi vefat etmiş kadınların yakın, uzak ve resmî kurumlarla ilişkilerinde "güven" önemlidir. Ayrıca bu kadınların sosyal güvenceye, psikososyal ve ekonomik desteğe ihtiyaçları vardır. Araştırmada eşi vefat etmiş kadınların sosyal hizmet gereksinimlerinde bağlayan sosyal sermayelerinin destekleyen ya da kısıtlayan; köprü kuran ve bağ kuran sosyal sermayelerinin ise kaynaklarla ve fırsatlarla bağlantı kurmalarında aracı rolü öne çıkmıştır. Bu bağlamda araştırmanın sonuçlarının eşi vefat etmiş kadınlara yönelik birey, aile, grup ve toplum temelli sosyal hizmet müdahalelerine ve sosyal politikalara kanıt temeli oluşturma potansiyeli taşıdığı söylenebilir.