Tavşanlarda deneysel ketozis olgularında ve ketozisli ineklerde kanda lipid peroksidasyonu ve enzimatik antioksidan sistemler (Malondialdehid, katalaz, süperoksitdismutaz, glutathion peroksidaz)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ ERKURT
Danışman: TEVHİDE SEL
Özet:86 ÖZET Tavşanlarda Deneysel Ketozis Olgularında ve Ketozisli ineklerde Kanda Lipit Peroksidasyonu ve Enzimatik Antioksidan Sistemler (Katalaz, Süperoksit dismutaz, Glutathion peroksidaz, Malondialdehid) Ketozis, karbonhidrat ve uçucu yağ asitleri metabolizmasının bozulması ile ilgili, kan glikozunun düşmesi (hypoglisemi), kanda, idrarda ve sütte keton cisimlerinin artması, karaciğerde yağ dejenerasyonu ile karakterize bir metabolizma hastalığıdır. Çiftlik hayvanlarında sık görülen ve önemli metabolik hastalıkların başında gelen ketozis, özellikle süt verimi yüksek ineklerde ve gebe koyunlarda karşımıza çıkmaktadır. Diğer hayvan türlerinde ise nadir olarak görülmesi, ketozisi süt veren hayvanlarda özel bir öneme sahip hale getirmiştir. Sağıltımın güç olması, iyileşen hayvanların eski verim düzeylerine çıkamamaları, ana ve yavru ölümlerine yol açması sebebiyle de ekonomik önemi büyük olan bir hastalıktır. Fizyolojik ve patolojik metabolizmada ortaya çıkan serbest radikaller lipitler, proteinler, karbohidratlar ve DNA gibi makro moleküllerle reaksiyona girebilirler. DNA moleküllerinde tek ve çift iplik kırılmalarına, baz dizilimlerinde değişikliklere, baz eksilmelerine sebep oldukları ve bu yolla mutagenez, karsinogenez ve hücre ölümlerine yol açtıktan bildirilmektedir. Proteinlerin serbest radikal hasarına duyarlı oldukları uzun zamandan beri bilinmektedir. Ayrıca serbest radikallerin proteinlerin sekonder ve tersiyer yapılarında değişiklikler meydana getirebileceği gösterilmiştir. Serbest radikaller karbohidratlarla reaksiyona girip karbohidrat polimerlerini parçalayabilir ve monosakkarit otooksidasyonuna neden olabilirler. Membran lipitleri serbest radikal hasarına en duyarlı lipit yapılardır. Bu çalışmada 40 adet tavşan denek olarak kullanılmıştır. Tavşanların 20 tanesi deneme, 20 taneside kontrol grubu olarak seçilmiştir. Tavşanlar denemeye başlamadan önce adaptasyona tabi tutulmuş ve kan örnekleri alınarak süperoksit dismutaz, katalaz, glutathion peroksidaz enzim aktiviteleri ve malondialdehid düzeyleri tespit edilmiştir. Açlık ve açlık sonrası deneme grubundan kan örnekleri alınırken aynı dönemlerde kontrol grubundan da kan örnekleri alınmıştır Kan örneklerinde katalaz, süperoksit dismutaz, glutathion peroksidaz enzim aktiviteleri87 ve malondialdehid düzeyleri tespit edilmiştir. Aynı zamanda klinik ketozisli 10 inekten ve 10 sağlıklı kontrol inekten kan örnekleri alınmış ve aynı parametreler araştırılmıştır. Bu çalışma ile ketoziste lipit peroksidayonu ve antioksidatif savunma sistemi incelenmiştir. Oluşumu bireysel farklılık gösteren ketozisin, ineklerde ve koyunlarda meydana gelen verim kayıplarının ve tekrar eski verim düzeyine dönememelerinin, lipit peroksidasyonu ve serbest radikallerle ilişkili olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma sonunda, ketoziste meydana gelen verim kayıplarının serbest radikal hasarına bağlı gelişebileceği kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler : Ketozis, Lipit peroksidasyonu, Katalaz, Süperoksit Dismutaz, Glutathion Peoksidaz, Malondialdehid