Sigaraya bağlı solunum yolu kanseri gelişen hastaların ağız epiteli üzerinde nükleer morfolojik bir çalışma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, AĞIZ, DİŞ VE ÇENE CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET SAMİ SONBAY
Danışman: SERPİL ALTUNDOĞAN
Özet:61 ÖZET Sigaraya Bağlı Solunum Yolu Kanseri Gelişen Hastaların Ağız Epiteli Üzerinde Nükleer Morfolojik Bir Çalışma Çalışmanın amacı; sigaraya bağlı solunum yolu kanseri gelişmiş olan hastalardaki ağız epiteli ile sigara kullanan sağlıklı bireylerin ve hiç sigara kullanmayan sağlıklı bireylerin ağız epitelinin nükleer morfolojilerini kıyaslamak, sigaranın DNA morfolojisinde ortaya çıkartabileceği değişiklikleri incelemek, bu değişikliklerin premalign nitelikte olup olmadığını ortaya çıkartarak malignensilerde erken tanı ve tedavi imkanını sağlamak ve aynı karsinojenik etkenle (sigara) aynı epitelle döşeli mukoza bölgelerinde senkron ve metakron tümöre yakalanma olasılığını değerlendirmektir. Bu amaçla yapılmış olan çalışmamıza toplam 90 birey dahil edilmiştir. Deney grubunu oluşturan 30 hasta; 10 yıl ve daha uzun süredir günde 20'den fazla sigara içen akciğer kanseri olan bireylerden seçilmiştir. Kontrol grubundaki ilk 30 hasta, aynı oranda sigara kullanan sağlıklı kişilerden seçilmiştir. Diğer 30 birey ise sigara kullanmayan sağlıklı kişilerden seçilmiştir. Her üç gruptaki hastaların yanak mukozasından sitolojik biyopsi fırçası yardımıyla smear alınmıştır. Ölçümler her olguya ait Feulgen boyalı preparatlar üzerinde gerçekleştirilmiş, yirmi büyük büyütmede Autocyter QUIC DNA® (Tripath Imaging Corporation, USA) görüntü analiz programı kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak Kruskal-Wallis testi ve Chi-square testi ile kıyaslamalı olarak değerlendirilmiştir. Örneklenen tüm hastalarda çalışma grubunu oluşturan hücreler ile kontrol grubu hücreleri arasında geometrik özelliklerden olan; çevre alan, form faktör, kısa çap, uzun çap değişkenleri açısından ve densitometrik62 özelliklerden olan; yoğunluk, IOD, DNA(c) ve DNA indeksi parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ancak çalışma grubunu oluşturan hücreler ile kontrol grubu hücreleri arasında örüntü ( texture ) özelliklerinden olan kontrast ve entropi değişkeni ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Tüm örneklerin DNA analizi sonucu DNA histogramlarının diploid popülasyon gösterdiği saptanmıştır. Aynı karsinojene maruz kalan farklı mukozalarda aynı epitel olmasına rağmen mukoza dayanıklılığının farklı olabileceği görüşüne varılmıştır. Sonuçlarımız, sigaranın nukleuslara etkisi hakkında yorumda bulunabilmek için ilave çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler : Nükleer Morfoloji, Görüntü Sitometrisi, DNA Analizi, Sigara İçme.Solunum Yolu Kanserleri