Hemşire görevlendirme ve çizelgeleme problemlerinin sayısal yöntemlerle çözümü: Yoğun bakım ünitelerine yönelik bir model önerisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORHAN PARILDAR

Danışman: ÇAĞDAŞ ERKAN AKYÜREK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sağlık kurumlarının temel hedefi, toplumun ihtiyacı olan sağlık hizmetlerini, istenilen kalitede, en kısa sürede ve mümkün olan en düşük maliyetle sunmaktır. Aynı zamanda sağlık sektöründe çalışan personelin verimli bir şekilde sağlık işletmelerinde görevlendirilmesini sağlamaktır. Hemşirelerin hasta ile bire bir ilgilenmesinden dolayı, görevlendirme ve çizelgeleme çalışmaları hizmet kalitesinin iyileştirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bunun için arzu edilen niteliklere sahip hemşire sayısının asgari sayıda olması önemlidir. Hemşire sayısının yetersiz olması iş yükünün artmasına ve hizmet kalitesinin düşmesine sebep olurken, buna karşın hemşire sayısının fazla olması da hastane için personel giderini artıracağından vardiya tipine göre görevlendirilen hemşire sayısına dikkat edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Ankara da hizmet veren bir kamu hastanesinin cerrahi yoğun bakım 3. seviyesindeki hemşirelerin görevlendirme ve çizelgeleme problemi ele alınmıştır. Yoğun bakım servisinde hemşirelik hizmetlerinin yerine getirilmesi amacıyla görevlendirilmesi gereken minimum hemşire sayısı, Temel Sağlık İstatistikleri Modülünden (TSİM) aylık yatak doluluk oranları baz alınarak Holt-Winter Metodu ile tespit edilmiştir. En uygun düzeltme sabitlerinin α=0,99, β=0,03, γ = 0,99 ve Ortalama Mutlak Yüzde Hata değeri 5,24 olarak hesaplanmıştır. Gece ve gündüz vardiyasında bulunması gereken hemşire sayısı 3 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin iş gücü yetenek düzeyinin 8 kriter temelinde AHS-TOPSIS Yöntemi ile değerlendirilmesi yapılarak, karar verme yöntemleri ile elde edilen değerlendirme sonuçları Hedef Programlama (HP) modeli için bir kısıta dönüştürülmüş ve hemşire çizelgeleme problemi 0-1 Hedef Programlama modeli ile modellenerek, GAMS paket programı yardımıyla çözülmüştür. Bu aşamadan sonra, 13 hemşire açısından adil ve dengeli bir çizelge oluşturan ve aynı zamanda maliyetleri de minimize eden bir çizelgeleme önerilmiştir.