Karaciğer dokusu temelli hidrojel biyomalzeme geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN ERGÜN

Danışman: Yaşar Murat Elçin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, sığır karaciğer hücre dışı matriksi (HDM), optimize edilen protokoller ile karaciğer doku mühendisliği uygulamalarında hepatik hidrojel ve üç boyutlu (3B) iskele olarak kullanılmak üzere hücrelerinden arındırıldı. Bu amaçla, çalışmanın ilk aşamasında karaciğer dokuları Triton X-100, perasetik asit (PAA), amonyum hidroksit (NH4OH) veya sodyum dodesil sülfat (SDS) kullanımını içeren farklı protokoller ile deselülerize edildi. Protokollerin etkinliklerinin değerlendirilmesi amacıyla histokimyasal boyamalar ve DNA içeriği analizleri gerçekleştirildi. Ayrıca, deselülerize karaciğer HDM'leri, morfolojik özellikleri ve total protein, kollajen ve sülfatlanmış glikozaminoglikan (sGAG) gibi biyoaktif içerikleri bakımından karakterize edildi. Ardından, enzimatik sindirim ve fiziksel çapraz bağlama uygulamaları ile deselülerize hepatik HDM temelli hidrojel geliştirildi. Deselülerize HDM hidrojellerin türbidimetrik karakterizasyonu sonrasında kalıplama ve dondurup-kurutma tekniği ile 3B hepatik iskeleler üretildi ve karakterize edildi. 3B hepatik iskelelerin karakterizasyonları kapsamında, morfolojik (SEM), termal (TGA), mekanik (basma testi), kimyasal (FTIR), fiziksel (su tutma ve bozunma) ve biyolojik (in vitro sitotoksisite) özellikleri incelendi. Sonuçlar, sığır karaciğer HDM'sinin doğal biyoaktif içeriğinin korunarak farklı konsantrasyonlarda SDS kullanımı ile etkin olarak hücrelerinden arındırılabildiğini gösterdi. Bulgular aynı zamanda, deselülerize karaciğer HDM'den, optimal biyomalzeme özelliklerine sahip biyaoktif hidrojel ve 3B doku iskelelerinin geliştirilebildiğini gösterdi. Bu tez çalışmasının bulguları, hücresizleştirilmiş sığır karaciğer dokularının, karaciğer doku mühendisliği ve rejeneratif tıp uygulamalarında biyoaktif hidrojel ve iskele malzemesi olarak kullanılabileceği görüşünü desteklemektedir.