Pyrodwarf armut anacında yüzen perlit yatağında mikro çeliklerin ex vitro köklenmesi üzerine farklı IBA dozlarının etkileri ve mikro çoğaltılmış bitkilerin gelişim performansı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARANGIS NAWANDISH

Danışman: Hatice Dumanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Pyrodwarf armut anacında (Pyrus communis) mikro çeliklerin yüzen perlit yatağında ex vitro köklenmesi üzerine kontrol ve 25, 50, 100 ve 150 mg/L IBA dozlarının ve ex vitro köklendirmede etkili bulunan bazı uygulamaların bitki gelişim performansı üzerine etkileri araştırılmıştır. İlk denemede mikro çelikler yüzen perlit yatağına dikilmeden önce kontrol dışında IBA solüsyonlarına 10 saniye süreyle daldırılmıştır. Kültürler 16 saat aydınlık (35 μmol∙m-2∙s-1), 8 saat karanlık fotoperiyodun uygulandığı 25±2ºC sıcaklıktaki iklim odasında 4 hafta tutulmuştur. İkinci denemede, önceki denemenin bulgularına göre etkili bulunan bazı uygulamalarla (kontrol, 25 ve 50 mg/L IBA) yüzen perlit yatağında köklendirilmiş bitkicikler torf ve perlit karışımına dikilmiş ve sera koşullarında Haziran-Kasım ayları arasında geliştirilmiştir. İlk denemede köklenme oranları (%77.8±2.2-%81.1±4.0), kök sayısı (1.9±0.2-2.5±0.2 adet/mikro çelik) ve en uzun kökün uzunluğu (22.8±0.2-36.8±0.2 mm) bakımından uygulamalar arasında istatistiksel anlamda önemli bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Bu uygulamaların vejetasyon periyodunda bitki boyu, yaprak ve boğum sayısı üzerine etkileri genel olarak benzer olmuştur. Vejetasyon sonunda da bitki boyu (111.7±6.6-118.7±4.1 mm) bakımından uygulamalar arasında önemli bir farklılık belirlenmemiştir. Ancak diğer özelliklerde önemli bir farklılıkla en yüksek değerler 50 mg/L IBA uygulamasında saptanmıştır. Bu uygulamada gövde çapı 4.5±0.1 mm, yaş ve kuru kök ağırlıkları sırasıyla 1173.0±126.0 ve 196.5±12.8 mg/bitki, yaş ve kuru sürgün ağırlıkları da 1547.8±30.6 ve 704.7±16.7 mg/bitki olarak kaydedilmiştir. Sonuç olarak, Pyrodwarf anacının mikro çeliklerinin ex vitro köklendirilmesi ve eş zamanlı olarak dış koşullara alıştırılmasında yüzen perlit yatağı tekniği etkilidir ve dikim öncesi mikro çeliklerin 50 mg/L IBA solüsyonuna 10 saniye süreyle daldırılması ileri aşamalarda mikro çoğaltılmış bitkilerin gelişim performansını artırmaktadır.