Türkiye`de kırsal kalkınma açısından kırsal sanayinin rolü ve önemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELÇUK ÇULHA
Danışman: ARİFE SEMA GÜN
Özet:ÖZET Yüksek Lisans Tezi TÜRKİYE'DE KIRSAL KALKINMA AÇISINDAN KIRSAL SANAYİNİN ROLÜ VE ÖNEMİ SELÇUK ÇULHA Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı Danışmam: Yrd. Doç. Dr. Sema GÜN Türkiye'de kırsal alanın sosyal ve ekonomik koşullan kırsal kalkınma ve bunun araçları arasında özel olarak kırsal sanayiye yönelik faaliyetlerin yapılmasını gerektirmektedir. Türkiye nüfus ve istihdam açısından tarımsal ağırlıklı yapısını korumaktadır. Nüfusun %35'i kırsal alanlarda yaşamakta ve toplam istihdamın %33,5'i tarım sektöründe çalışmaktadır. Kentlerde nüfus artış hızı kırsal alanlardan daha yüksek olup bunun başlıca nedeni kırdan kente yaşanan göç olgusudur. Bu olgu kentlerde ve kırsal alanlarda ekonomik ve sosyal problemlerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kırsal alanlarda tarım dışı faaliyetlerin bulunmaması, tarım işletmelerinin %64,9'unun 50 dekardan küçük olması ve bu işletmelerin tarım topraklarının sadece %21,9'unu işliyor olması emek verimliliğini düşürmektedir. Aynca, kırsal alanlar eğitim, sağlık, ulaşım, haberleşme, su ve kanalizasyon gibi temel alt ve üst yapı hizmetlerinden yoksundur. Türkiye'de kırsal kalkınma sureci planlı dönemle birlikte sistematik bir yapıda gerçekleşmiş ve kırsal kalkınma projeleri kamu tararından yürütülen kırsal alana yönelik en önemli politika araçlarından birisi olmuştur. Genellikle kırsal kalkınma projelerinin hareket noktası tarımın geliştirilmesi olarak gerçekleşmiştir. Topraksız ve az topraklı kişilere istihdam alanı yaratacak tanm dışı üretim faaliyetlerine yeterince yer verilmemiştir. Proje uygulama alanlarında ürünlerin işlenmesi ve pazarlanması problemleri çözülememiştir. Projelerde insan unsuru ihmal edilmiş, halk katılımı sağlanamamıştır. Tanm-sanayi entegrasyonu kurulamamıştır. Tüm bu nedenlerden dolayı hükümetler tarafından hazırlanan kırsal kalkınma projeleri hedeflerine ulaşamamış, kırsal halkın gelir seviyesi yükseltilememiş ve kırdan kente olan göç devam etmiştir. Türkiye'de sivil toplum örgütleri, kooperatifler, uluslararası kuruluşlar ve yerel örgütler tarafından gerçekleştirilen kırsal kalkınma ve kırsal sanayi uygulamaları genelde hükümetler tarafından uygulanan kırsal kalkınma projelerinden daha başarılı olmuştur. Ancak bu uygulamalar kırsal kalkınma projelerine oranla daha küçük ölçekli uygulamalardır, özellikle TKV tarafından uygulanan kırsal sanayi modelleri Türkiye'de bu yönde yapılacak çalışmalara örnek oluşturabilecektir. Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri tarafından kurulan kırsal sanayi tesisleri ise finansman sorunu nedeni ile yeterince etkili olamamakla birlikte, başarılı örnekleri de çok sayıdadır. 2004, 148 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Kırsal alan, kalkınma, kırsal kalkınma, kırsa) sanayi