Türkiye'nin farklı bölgelerinden toplanan süt örneklerinde bazı metal düzeyleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDİM OZAN ÇAKIR

Danışman: ENDER YARSAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışma kapsamında, Türkiye'nin 6 farklı bölgesinden (Marmara, Karadeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu, Akdeniz ve Ege) toplanılan çiğ inek sütlerinde kurşun, kadmiyum, demir, bakır ve çinko düzeylerinin belirlenmesi amaçlandı.Bu çalışmada Aralık 2006- Kasım 2007 tarihleri arasında 4 dönem halinde toplanan 120 çiğ süt örneği kurşun, kadmiyum, demir, bakır ve çinko düzeyleri yönünden incelendi. Örnekler, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın ?Canlı Hayvanlar ve Hayvansal Ürünlerde Belirli Maddeler ile Bunların Kalıntılarının İzlenmesi için Alınacak Önlemlere Dair Yönetmelik? ilkeleri doğrultusunda alındı ve analiz aşamasına kadar uygun laboratuvar şartlarında saklandı.Çiğ sütlerdeki ağır metal ve çeşitli mineral maddelerin düzeylerinin belirlenmesi Atomik Absorpsiyon Spektrometresinde yapıldı. Bunun için öncelikle mikrodalga yöntemi ile örneklerin organik yapıların parçalanması ve cihazda analiz edilebilecek forma gelmesi sağlandı.Çalışma sonunda analiz edilen çiğ süt örneklerinde mevsimlere göre değişecek şekilde Pb, Cd, Fe, Cu ve Zn tespit edildi ancak örneklerin 13'ünde Pb, 102'sinde de Cd tespit edilemedi. Dört döneme ait ortalama değerler karşılaştırıldığında Pb, Fe, Cu ve Zn yönünden istatistiksel bir farklılık tespit edildi. Birinci döneme ait numunelerde diğer dönemlere göre Pb, Cd ve Zn düzeylerinde artış tespit edildi. Fe düzeyinde üçüncü dönemde, Cu Düzeyinde ise ikinci dönemde artış görüldü. Analiz edilen süt örneklerinde ortalama Pb 0,008±0,009 ppm, Cd 0,00009±0,00009 ppm, Cu 0,33±0,23 ppm, Fe 0,23±0,1 ppm Zn 3,67±0,86 ppm düzeyinde tespit edildi.Bu çalışma sonucunda belirlenen Analiz edilen örneklerden 10'unun (%8,3) Pb yönünden Gıda Maddelerindeki Bulaşanların Maksimum Limitleri Hakkında Tebliğ'de kabul edilen 0,02 mg/kg olan maksimum kalıntı limitlerini aştığı ancak genel Pb ortalamasının bu değerin altında olduğu görüldü. Diğer metaller yönünden herhangi bir kalıntı limiti belirlenmediği için bu yönde bir değerlendirme yapılamadı.Anahtar Sözcükler: Ağır metal, Atomik absorpsiyon spektrometre, süt, Türkiye