Arkeolojik alanların korunmasında planlama ve yönetim: Ören yerlerinin çevre düzenlemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN HÜSEYİN ÖZTÜRK
Danışman: Serdar Hakan Öztaner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arkeolojik alanların korunmasında ören yerleri çevre düzenlemesinin rolünün sorgulandığı bu çalışma giriş bölümü dışında kavramsal tartışmanın üç başlık altında yürütüldüğü bölüm, çevre düzenleme çalışma ve örneklerinin irdelendiği bölüm ile alan araştırmasına ilişkin çalışmaların ve sonuçların değerlendirildiği üç ana bölümden oluşmaktadır. Geçmiş uygarlıkların mirası olan eserlerin önemsiz olmadığının farkına varılması için genel halk kitlelerinin arkeolojik alanlara ilişkin bilince sahip olması gerekmekte, bu bilincin oluşmasında arkeolojik alanlarda ziyaretçilere yönelik çevre düzenlemesi kapsamında ortaya çıkan taşınmaz kültür varlıklarının sunumu önem kazanmaktadır. Bu araştırmada ören yerlerinin çevre düzenlemesi yapılarak denetimli ziyarete açılması ile arkeolojik alanların daha iyi korunabileceği konusunda bir tartışma yürütülmesi ve arkeolojik alanlardaki gözlemler ile alan araştırması sonuçlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ören yerlerinde çevre düzenlemesinde karşılaşılan sorunlar araştırmanın sorunsalı olarak belirlenmiş ve anket çalışması bu kapsamda gerçekleştirilmiştir. Anket çalışması yüz yüze yöntemi ile yapılmış; hedef grup olarak müze müdürleri, kazı başkanları, bakanlık uzmanları ve sivil toplum örgütü olarak rehberler seçilmiştir. Arkeolojik alanlarda bilimsel kazı faaliyetleri ile eş zamanlı, alanın arkeolojik bütünlüğüne zarar vermeden ziyaretçilerin ihtiyaçlarına da özen gösteren bir denge içerisinde çevre düzenlemesi yapılması ile arkeolojik alanların daha iyi korunacağı sonucuna varılmış, çevre düzenleme süreçleri, yapılması gerekli uygulamalar ve nitelikleri, uygulamaların kriterleri belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Ören yeri, çevre düzenlemesi, arkeolojik alanların planlaması ve yönetimi, çevre düzenleme uygulamaları.