Postprimer akciğer tüberkülozunun tanısında semptom süresi, akciğer grafisi ve toraks tomografisinin yeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, GÖĞÜS HASTALIKLARI VE TÜBERKÜLOZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU ERİŞ GÜLBAY
Danışman: TURAN ACICAN
Özet:ÖZET Ocak 1998-Kasım 2000 tarihleri arasında kliniğimize başvuran 41 'i erkek, 23'ü idin toplam 64 aktif akciğer tüberkülozlu, 6'sı kadın, 8'i erkek toplam 14 inaktif berkülozlu hasta çalışmaya alındı. Aktif tüberkülozlu hasta grubunda yaş talaması 44.02 ± 16.91 (15-74 arası), inaktif tüberkülozlu hasta grubunda ise 56.57 15.56 (33-74 arası) olarak saptandı. Aktif ve inaktif tüberkülozlu hastaların semptomları incelendi. Aktif tüberkülozlu ısta grubunda en sık görülen semptomlar, öksürük (%78), balgam (%69.3), gece rlemesi (%41.9), hemoptizi (%17.7), ateş (%38.7) ve kilo kaybı (%32) olarak Hirlendi. Yaşlı hasta grubunda semptomlar açısından ise anlamlı bir fark enmezken, inaktif tüberkülozlu olgularda nefes darlığının, hastaları doktora getiren ı önemli ve en sık bulunan semptom olduğu görüldü. Aktif tüberkülozlu hastaların semptom süresi, doktora başvurma zamanlan ve daviye başlangıç zamanları hesaplandı. PA akciğer grafileri ile toraks BT'leri ikildi. Aktif tüberküloz tanısı için sabah üç gün üst üste balgam örnekleri alındı, srekli olan vakalara bronkoskopi ve plevra ponksiyon biyopsisi yapıldı. Aktif tüberkülozlu hastalar semptom sürelerine göre gruplandırıldı, hastaların î'unda semptom süresi 1 ayın atfında {11 'inde <15 gün), 35'inele ise 60 günden zla olarak bulundu. Yaşlı hasta grubunda ortalama semptom süresi genel talamadan biraz daha uzun bulundu. Hastaların, balgamda ARB için teksif pozitiflik » radyolojik bulguları ile semptom süreleri arasında, istatistiksel açıdan anlamlı bir şki izlenmedi. Semptom süresi 15 günden az olan ve radyolojinin atipik olarak lendiği hastalarda da aktif tüberküloz bulunabileceği ortaya konuldu. 77Çalışmada aktif tüberkülozlu hastalarda, hasta gecikmesi ortalama 73.2 gün, Dktor gecikmesi ortalama 1 1.0 gün olarak hesaplandı. Toplam gecikme ise ortalama 3.9 gün olarak bulundu. Tüm bu gecikmeler, tüberküloz tedavisinin başlanmasında îdeflenen sürelerden oldukça uzun bulundu ve bunun gerek toplumda gerekse de îstane içi tüberküloz enfeksiyonunun bulaşında önemli bir kaynak olabileceği jşünüldü. Yaşlı hastalarda toplam gecikmenin ve doktor kaynaklı gecikmenin, genel talamadan daha uzun olduğu hesaplandı. Hasta gecikmesi 30 gün ve altında olan astaların semptomları ile (29 hasta) 60 gün üstünde olan hastaların semptomları ırşılaştırıldığında, hemoptizi dışında anlamlı bir farklılık izlenmedi. Doktor gecikmesi i PA akciğer grafi bulguları arasında da istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki lenmedi. Direkt grafide kavite olmadığı halde BT'de kavite 16 hastada tespit edildi. Bu istaların 8'inde PA akciğer grafisi atipik (4'ünde direkt grafi normal), 5'inde berküloz ile uyumlu, 3'ünde ise tipik bulundu. Toraks BT'inde izlenen sentrilobüler i asiner nodul, tree-in-bud görünümü, konsolidasyon ve kavitenin aktif tüberküloz ile rliktelik gösterdiği saptandı. Bu nedenle aktif ve inaktif tüberkülozu ayırmada ya da aktif tüberküloz tanısını lymada, özellikle tanısal problemlerin yaşandığı olgularda (balgam ARB teksif sgatif, klinik yüksek şüphe ancak, akciğer grafisi normal ya da atipik olan) BT, '.ellikle de YRBT ile aktivite düşündüren lezyonlar görülebilmektedir. Tüberkülozun lygın olduğu ülkelerde semptom süreleri kısa olsa da özellikle KOAH, DM gibi eşlik ien hastalıkların varlığında PA akciğer grafisi yanında, tüberküloz düşünüldüğünde ^ atipik de olsa bakteriyolojik araştırma ile birlikte BT çekilmelidir. 78