İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşması (Ankara ili örneği)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CEVAT ELMA

Danışman: İNAYET AYDIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin işeyabancılaşma algılarının güçsüzlük, anlamsızlık, yalıtılmışlık ve okula yabancılaşmaboyutlarında cinsiyete, kıdeme, okul büyüklüğüne (büyük, küçük ve ortabüyüklükteki okul), öğretmenlerin alanına (sınıf ve branş öğretmeni) ve medenidurumlarına göre değişip değişmediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırmanın evrenini, Ankara iline bağlı sekiz merkez ilçede (Altındağ, Çankaya,Mamak, Keçiören, Yenimahalle, Etimesgut, Gölbaşı ve Sincan) görev yapan 10251'isınıf öğretmeni, 6482'si branş öğretmeni olmak üzere toplam 17003 ilköğretim okuluöğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 65'i küçük, 258'i orta ve 162'sibüyük okullardan olmak üzere 485 ilköğretim okulu öğretmeni oluşturmaktadır.Örneklemi oluşturan öğretmenlere, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel BilgiFormu? ve ?İşe Yabancılaşma Ölçeği? uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSSprogramında çözümlenmiştir. Öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerinin cinsiyet,medeni durum ve branş değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığınınbelirlenmesinde t-testi, okul büyüklüğü ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşıpfarklılaşmadığını belirlemek için de tek yönlü varyans analizi (ANOVA)uygulanmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgular, öğretmenlerin güçsüzlük,anlamsızlık, yalıtılmışlık ve okula yabancılaşma düzeylerinin düşük çıktığınıgöstermiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin işe yabancılaşma algılarının en yüksekolduğu boyutların okula yabancılaşma ve güçsüzlük boyutları olduğu belirlenmiştir.Ayrıca işe yabancılaşma duygusu, bekar öğretmenlerde, küçük okullarda görevyapan öğretmenlerde ve branş öğretmenlerinde daha yüksek bulunmuştur.Araştırma sonucunda, branş, okul büyüklüğü, medeni durum ve kıdemdeğişkenlerinin işe yabancılaşmanın önemli yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.