Makine yazıları üzerine bir araştırma ve adli olaylarda makine yazılarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FEN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASAN HÜSEYİN ÇALI
Danışman: YAŞAR BİLGE
Özet:116 ÖZET Makine Yazıları Üzerine Bir Araştırma ve Adli Olaylarda Makine Yazılarının İn celenmesi. İnsanlar suçlarda yakalanma korkusuyla ve kolaylık olması bakımından makine yazıları nı kullanmayı tercih etmektedir. Bir suçla ilgili elde edilen şüpheli daktilo yazılan, o yazının yazıldığı daktilo tespit edilerek, olay aydınlığa kavuşturulur. Bu saptama, daktilo makinasının üretim sürecinde geliştirilen ya da sonradan kullanımla ortaya çıkan karakteristiklerin incelen mesiyle yapılır. İçerisinde değiştirilebilir parçalan olan (papatya çarkı, küresel-başlık) daktilolar şüpheli yazı ile irtibatlandmlmaz. Fakat karbon film veya düzeltme şeritleri üzerinde, bazı karakteristik özelliklerin tespit edilmesi halinde, karakteristikler bir metin ile irtibatlandınlabilir. Karbon film şeritleri, şüpheli dokümanlarda bulunan bazı kelimelerin izlerinin bulunması için okunabilir. Karbon film daktilo şeritlerinde şüpheli dokümanın yazılan da bulunabilir. Fakat kumaş şeritler okunamaz. 200 daktilo yazısı üzerinde, şüpheli daktilolan bulmaya yönelik olarak yapılan incelemede, belgelerin % 80'inin hangi daktilodan elde edildiği belirlendi. Fotokopi belge incelemelerinde; fotokopi makinesinin belgeye yansıttığı karakte ristik izlerin incelenmesi ve bunlann karşılaştmlması önemli rol oynar.117 Fotokopi belgeyi oluşturmakta kullanılan kağıt ve toner ayırıcı diğer özellikler dendir. Ancak, fotokopi belgelere yansıyabilen, geçici nitelite olan kir, toz v.b inceleme lerinde son derece dikkatli olmak gerekmektedir. 192 adet şüpheli fotokopi belge üzerinde, şüpheli makineleri bulmaya yönelik incelemeler neticesinde, belgelerin % 69'unun hangi fotokopi makinelerinden elde edil diği belirlendi. Printer çıktıları incelemelerinde; spesifik bir inceleme yöntemi yoktur. Printer ne kadar eski ise (yıl ve model olarak), printer çıktısının elde edildiği kaynak o kadar rahat bulunabilir. Öncelikle şüpheli printer çıktıları, sınıflandırmaya tabi tutularak printer çeşidi belirlenir, en son şüpheli printerler ile irtibat kurulmaya çalışılır. Fiziksel İnceleme Yön temlerinin printer çıktıları incelemelerinde, pek başarılı olduğu söylenemez. Bu yüzden yeni inceleme tekniklerinin bulunulması kaçınılmazdır. İncelenen 87 adet şüpheli printer çıktısı üzerinde, şüpheli printerleri bulmaya yönelik incelemeler neticesinde, belgelerin % 22' sinin hangi printerlerden elde edildiği belirlendi. Anahtar Sözcükler: Fotokopi, Tanımlama, Baskı, Daktilo, Yazıcı, Belge İnceleme.