Transboundary water issues in Central Asia: An analysis of benefit sharing approach
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SU POLİTİKALARI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ŞEYMA KILINÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökşen Çapar
Eş Danışman: Vakur Sümer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, Orta Asya bölgesindeki sınıraşan su havzalarında yaşanan sorunları tanımlamayı ve bölge genelinde sınıraşan su kaynaklarının yönetimine ilişkin sorunlara fayda paylaşımı yaklaşımı çerçevesinde çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Literatürde yapılan çalışmalarda, Orta Asya'daki su sorunları daha çok ülkeler arasında çatışmayı arttıran bir faktör olarak değerlendirilmiştir. Ancak bu çalışma, iklim değişikliği ve kentleşmenin su kaynakları üzerindeki etkisi, Orta Asya'daki su yönetimi sorunları ve Aral Denizi çevre felaketi gibi güncel sorunları çözümün bir parçası olarak değerlendirmektedir. Olası çözümleri açıklamak için fayda paylaşımı yaklaşımı kullanılmaktadır. Sınıraşan su kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde önemi giderek artan bu yaklaşım, su kullanıcıları arasında fayda ve maliyetlerin paylaşıldığı iş birliği mekanizmalarının kurulmasını amaçlamaktadır. Sonuç olarak, Orta Asya'da sınıraşan su kaynaklarında yaşanan sorunların çözülmesi için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır. Ülkeler arasında bölgesel ve uluslararası iş birlikleri ile çeşitli fayda paylaşımı mekanizmalarının kurulması bu sorunların çözümüne yardımcı olacaktır. Su kullanıcıların yalnız başlarına hareket etmeleri halinde elde edecekleri fayda, iş birliği neticesinde elde edilecek faydadan daha az olacaktır. Su kaynaklarından elde edilen faydaların artırılması, su kaynaklarının verimli, adil ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesi nehir havzalarında kurulacak fayda paylaşımı mekanizmaları ile mümkün olabilir. Anahtar Sözcükler: Seyhun Nehri, Ceyhun Nehri, Sınıraşan Nehir Havzaları, Orta Asya Su Kaynakları, Fayda Paylaşımı Yaklaşımı