Dilaver Cebeci hayatı, sanatı ve eserleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YILDIRAY BULUT

Danışman: NURULLAH ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Değerli bilim adamlarının, sanatçıların ve fikir sahibi kimselerin, yaşamları sırasında hak ettikleri saygı ve alakayı bulamamaları ülkemizde kanayan bir yara durumundadır. Memleket, millet ve inandığı erdemler için ömrünü feda etmiş olan Dilâver Cebeci de bu anlamda düşünüldüğünde yaşamı sırasında hak ettiği değere kavuşamamış oldukça önemli bir isimdir. Bugüne kadar onun hakkında yapılan tezler, yazılan makale ve kitaplar, genellikle onun birkaç özelliği üzerinde durmuş ve çoğunlukla da şiirlerine yönelik olmuştur. Oysaki Dilâver Cebeci, şiirleriyle, denemeleriyle, incelemeleriyle ve düşünce yazılarıyla çok yönlü kişiliğe sahip bir kültür ve sanat adamıdır. Bu bakımdan onun hakkında kapsamlı bir çalışmanın yapılmamış olmasını eksiklik olarak gördük ve ?Dilâver Cebeci, Hayatı, Sanatı ve Eserleri? başlıklı bir çalışmanın Türk edebiyat tarihi için gerekli olduğuna inandık.Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır. Girişten sonra yer alan birinci bölümde şairin biyolojik, ailevi, sosyal ve meslekî hayatını kronolojik bir sıra içinde sunmaya çalıştık. Bu sunumu yaparken de yine şairin kendi yazı ve konuşmalarından, anılarından, eşinin, çocuklarının, öğrencilerinin ve yakın çevresinin verdiği bilgilerden, arşiv belgelerinden ve diğer yardımcı kaynaklardan yararlandık.İkinci bölümde kronolojik olarak Dilâver Cebeci'nin genel olarak sanat hayatı, özel olarak ise edebiyatla ilgilenmeye başlaması, içinde yetiştiği sanat çevresi, sanatçı kişiliğinin oluşma süreci, çalışma biçimi ile sanat, edebiyat ve dil hakkındaki görüşleri üzerinde durduk.Üçüncü ve son bölümde ise Dilâver Cebeci'nin eserlerini türlerine göre irdelemeye çalıştık. Öncelikle şiirlerini içerik ve biçim özelliklerine göre ve beslendiği kültürel kaynaklarla ilişkilendirerek inceledik. Daha sonra ise yazarın denemelerini, incelemelerini, gezi yazılarını ve hikâyelerini akademik olarak değişik boyutlarıyla incelemeye aldık.Bibliyografya başlığı altında ise ulaşabildiğimiz kadarıyla Dilâver Cebeci'nin bütün eserlerini türlerine göre ve kendisinden doğrudan veya dolaylı olarak söz eden bütün kaynakları sistematik bir biçimde sunduk. Bibliyografya bölümünün son kısmında ise çalışmamızda bize yardımcı olan bütün kaynakların (yazılı veya elektronik ortamda) listesi bulunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Türklük Dilâver Cebeci, Sitâre, Seyyah-ı Fakîr, Türk-İslam Sentezi