Ölçme eşdeğerliğinin çoklu grup uygulamaları ve Rasch analizi ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOİSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERHAT HAYME
Danışman: DERYA GÖKMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ölçek, doğrudan ölçüm yapılamayan, gizli (latent) özelliklerin ölçülmesinde kullanılan, psikometrik özellikleri (geçerlik, güvenirlik, kullanışlılık, değişime duyarlılık) belirlenmiş ölçme aracı olarak tanımlanabilir. Geçerlilik, ölçme aracının ölçülecek özelliği, tam ve doğru olarak, başka özelliklerle karıştırmadan ölçebilmesidir. Geçerlilik kapsamında değerlendirilmesi gereken bir diğer önemli husus, benzer özellikteki bireylerin ölçme aracında yer alan maddelere benzer yanıtlar vermesidir. Ölçme eşdeğerliği olarak tanımlanan bu özellik, farklı gruplardaki bireylerin incelenen özellik düzeyleri sabit tutulduğunda madde(ler) üzerindeki başarı olasılıklarının veya olabilirliklerinin benzer olmasıdır. Ölçme eşdeğerliği, farklı yaklaşımlar kullanılarak değerlendirilmesine rağmen, faktör analizi kapsamında "Çoklu Grup Doğrulayıcı Faktör Analizi (ÇG-DFA)" ve modern test teorisi kapsamında ise "Rasch Analizi" yaygın olarak kullanılan yöntemlerdir. Bu tez çalışması kapsamda sağlık alanında geçerli bir ölçüm aracı olan Modifiye Sağlık Değerlendirme Anketi (MSDA)'nin cinsiyet ve hastalık süresi ( 10 yıl) yönünden ölçme eşdeğerliğine sahip olup olmadığı ÇG-DFA ve Rasch analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, MSDA'nın cinsiyet ve hastalık süresi bakımından ölçme eşdeğerliğine sahip olduğu her iki yöntem ile de doğrulanmıştır. İşleyiş açısından benzer ve farklı yönleri bulunan bu iki yöntemin, ölçme eşdeğerliğinin test edilmesinde birlikte kullanılmasının, elde edilen sonuçların karşılaştırılabilmesine olanak sağlaması bakımından önemli olduğu düşünülmektedir.