L'espace et le vide dans quatre romans de Jean Echenoz: Un an, je m'en vais, courir et 14
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, BATI DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Fransızca
Öğrenci: FATMA AKBULUT
Danışman: MEHMET EMİN ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birçok ülkeyi derinden etkileyen iki büyük dünya savaşı nedeniyle özellikle XX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren edebiyat dünyasında akımların değil, şair ve romancıların bireysel eğilimlerinin ağırlık gösterdiği bilinmektedir. Çağdaş Fransız edebiyatı romancılarından Jean Echenoz XX. yüzyılın sonu, XXI. yüzyılın başında romanları ile yükselişe geçen en önemli yazarlardan biridir. Bir Yıl, Gidiyorum, Koşmak ve 14 isimli dört ayrı romanında mekân ve boşluk kavramlarını ele aldığımız yazar kendine has üslubu ile mekan algısını geleneksel romandan uzaklaştırmış ancak yeni roman anlayışı içinde de yansıtmamıştır. Jean Echenoz'un dört romanının birleştiği ana nokta romanlardaki başkişilerin ayrılma, yolculuk ve geri dönüş zincirlemesinin oluşturduğu kurgusal izlektir. Kahramanlar çeşitli nedenlerle, herhangi bir yöntem ve yol izlemeksizin bulundukları yerden ayrılır ve pek çok bölgede başıboş dolaştıktan sonra çoğunlukla ayrıldıkları yere geri döner. Roman kişileri bu seyahatler esnasında hiçbir egzotik amaç gütmez ve sürekli olarak atmosferin rutinliğinden, can sıkıcılığından ve manzaranın tek tipleşmesinden yakınır. Bu bağlamda kişinin gördüğü her yer birbirinin aynıdır. Jean Echenoz yarattığı başkişileri sürüklediği bu başıboşluk aracılığı ile içinde bulunduğu zamanı resmetme olanağı bulmuştur. Romancı savunduğu "non-lieu" (yerin tersi, yer olmayan) düşüncesi ile günümüz dünyasının insanın kökleşmesine, sıcak evinde yerleşik yaşam sürdürmesine imkân vermeyeceğinin altını çizmiştir. Çağdaş insanın yer değiştirmesi, seyahat arzusundan çok yaşamın rutinliğine karşı içgüdüsel bir tepkiye dönüşmüştür. Ancak kişinin sürekli yer değiştirmesi içine işleyen bu monotonluğu yenmesine ve iç dünyasındaki karanlıktan kurtulmasına yetmeyecektir. Echenoz kişilerinin rastgele deviniminin işlevsizliği, onları bu tesadüfi seyahatlerden vazgeçirmez. İşte Jean Echenoz'un romanları aracılığıyla tarif ettiği çağdaş dünyada insanların yer değiştirmeleri bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşir ancak kişilerin teselli bulmalarına katkı sağlamayacaktır.