Türkiye'de yontuk çakıl kültürü ve Sürmecik (Banaz-Uşak) yontuk çakıl örnekleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇİĞDEM ŞAHİN
Danışman: KADRİYE ÖZÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Afrika kıtasında bilişsel yetkinliğe ulaşmış Homo habilis insan türünün ortaya çıkışıyla tanıdığımız yontuk çakıl kültürünü, ilerleyen dönemde ortaya çıkan Homo erectus insan türü daha ileri bir teknolojiye dönüştürmüştür. Bu süreçte Türkiye ise Afrika kıtasından dünyaya yayılan Homo erectus insanı için önemli bir köprü görevi görmüş ve ardında kültürel materyaller bırakabileceği uygun ortamı sağlamıştır. Türkiye, konumu gereği kıtalar arası köprü niteliğindedir ve bu niteliği ile Paleolitik Çağ insanlarının yaşamlarını doğrudan veya dolaylı yoldan etkilemiş olmalıdır. Çalışma kapsamında öncelikle yontuk çakıl kültürünün ortaya çıkışı ve gelişimi, kültürün yaratıcıları ve kültürün kıtalara yayılımı ele alınmış bununla birlikte Türkiye'de yontuk çakıl kültürünün dağılımı hakkında ayrıntılı bilgiler sunulmuştur. Türkiye'de Ege Bölgesi'nde keşfedilmiş, en zengin ve çeşitlik gösteren yontmataş koleksiyonuna (yaklaşık 88.000 parça) sahip "Sürmecik Paleolitik Açık Hava Yerleşiminin" yontmataş endüstrisi içerisinde bulunan yontuk çakıl örneklerinin (172 örnek ve %0,82 oranında) tekno-tipolojik olarak incelenmesi tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Sürmecik (Banaz-UŞAK) yontuk çakıl örnekleri genel olarak tek yüzden kıyıcılar (49 örnek), iki yüzden kıyıcılar (89 örnek), masif kazıyıcılar (10 örnek), çok yüzeyliler (22 örnek) ve küre/küremsi biçimlilerden (2 örnek) oluşmaktadır.