Kamu ilkokulları yönetici ve öğretmenlerinin Iraklı göçmen öğrencilerin eğitiminde karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR KOLAY
Danışman: İNAYET AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada kamu ilkokullarında öğrenim gören Iraklı göçmen öğrencilerle yönetici ve öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara yönelik geliştirdikleri çözüm önerileri ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda Ankara ili Mamak ilçesindeki kamu ilkokullarında görev yapan ve Iraklı göçmen öğrencilerin eğitim-öğretimini gerçekleştiren okul yöneticisi ve öğretmenlerin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında, Iraklı göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı Ankara'nın Mamak ilçesinde Iraklı göçmen öğrencilere eğitim veren, kamu ilkokullarında görev yapan ve bu çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 20 okul yöneticisi ve 35 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Ses kaydı ile kayıt altına alınan görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerine dayalı olarak ulaşılan bulgular, Iraklı göçmen öğrencilerin bulunduğu kamu ilkokullarında görev yapan yöneticiler ile öğretmenlerin yaşadıkları sorunlar akademik başarı, göçmen ailelerle olan ilişkiler ve kültürel farklılıklar olmak üzere üç tema altında ele alınmıştır. Göçmen öğrencilerin olduğu okullarda çalışan öğretmenler sınıf yönetiminde zorlandıklarını, kendilerini yetersiz hissettiklerini ve göçmen öğrencileri sınıf seviyesine getirmek için harcadıkları ilave çabadan dolayı yorulduklarını ifade etmişlerdir. Göçmen öğrencilerin akademik başarılarının sınıf düzeyinin altında olduğu, ekonomik yetersizlikler sebebiyle ders araç ve gereçlerini temin etmekte sıkıntılar yaşandığı, göçmen öğrencilerin kendilerini dışlanmış ve yabancı hissettikleri görülmüştür. Türk aileler [T1]sınıfın ve okulun akademik başarılarını düşürecekleri endişesiyle çocuklarının sınıflarında göçmen öğrencileri istemedikleri gibi görüşler araştırmada ortaya konulmuştur. Iraklı göçmen ailelerin sahip oldukları kültür nedeniyle çok çocuk sahibi olmaları ve birden fazla ailenin bir arada yaşıyor olmaları, çocuklarının bakım ve temizliğine gereken önemi göstermelerine engel olmaktadır. Bu durum aynı zamanda çocuklarının eğitimlerine ve okula gerekli ilgiyi göstermemelerine yol açmaktadır. Göçmen öğrenciler okullarda yapılan kültürel etkinliklere katılmamaktadır. Araştırma kapsamında ulaşılan bir sonuç da, Iraklı göçmen ailelerin sahip oldukları kültür nedeniyle çok çocuk sahibi olmaları ve birden fazla ailenin bir arada yaşıyor olması dolayısıyla çocuklarının bakım ve temizliğine gereken önemi göstermedikleri gibi çocuklarının eğitimlerine ve okula da gerekli ilgiyi göstermedikleri ve çocukların okullarda yapılan sosyal ve kültürel etkinliklere yeterince katılamadıkları olmuştur. Araştırmaya katılan öğretmen ve yöneticiler önerilerini şu şekilde ortaya koymuşlardır: Iraklı göçmen öğrencilerin uyum sorunu öğrenci, öğretmen ve aile boyutunda ele alınmalı; göçmen öğrenciler okullara gönderilmeden önce onlara Türkçe öğretilmeli, göçmen öğrencilerin okul öncesi eğitimine katılımı sağlanmalı, dil ve uyum eğitimi verilen kurslar açılmalı, Iraklı göçmen öğrenciler sınıflara yaşlarına göre değil Türkçe seviyelerine göre yerleştirilmeli, göçmen öğrencilerin okula devamını sağlamak için öğretmen ve yöneticiler tarafından düzenli olarak aile ziyaretleri yapılmalı, öğretmenlere göçmen öğrencilerin içinde bulundukları duygusal durumları tanımaya ve anlamaya yönelik, onlarla iletişim kurmayı kolaylaştıracak hizmet içi eğitimler verilmeli, çocuklarının beslenme, barınma ve okul araç gereçleri gibi ihtiyaçlarını rahatlıkla karşılayabilmeleri için göçmen ailelere ekonomik destekler sağlanmalı, okul idareleri ve öğretmenler göçmen çocukların ayrımcılığa uğramamaları ve şiddete uğramamaları için gereken tedbirleri almalı; okul rehberlik servisleri göçmen aileler ve çocukları için uyum eğitimi ve seminerleri düzenlemelidir. Anahtar Sözcükler: Göçmen çocuklar, Göçmen çocukların eğitimi, Göçmen çocukların eğitim sorunları, Iraklı göçmen çocuklar