Çeşitli endodontik materyallerin dişler üzerindeki boyama etkileri ve renkleşmiş dişlerde iki farklı beyazlatma materyalinin beyazlatma etkinliğinin spektrofotometre ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ENDODONTİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA TUĞÇE YAVAŞ
Danışman: MELTEM ÖZTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda endodontik tedavilerde sık kullanılan kanal içi medikamanların dişlerde oluşturduğu renklenmenin boyutunu değerlendirmeyi ve renklenmiş dişlerde uygun beyazlatma materyali seçimi için iki farklı beyazlatma materyalinin dişleri beyazlatma etkinliklerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda 112 adet, periodontal nedenle çekilmiş üst keser diş kullanılmıştır. Dişlerin köklerinin apikal kısımları mine-sement birleşiminin 2 mm. altından kesilerek uzaklaştırılmışlardır. Dişlere medikaman uygulanmasından önce spektrofotometre (Vita Easyshade Advance) ile ilk renk ölçümleri yapılıp not edilmiştir. 112 diş bir grupta 16 diş olacak şekilde rasgele 7 gruba ayrılmıştır. Deney gruplarına apikal girişten Ledermix, Vitapex, Klorheksidin jel, Kalsin ve üçlü antibiyotik patı uygulanmıştır. Pozitif kontrol grubunda koyun kanı, negatif kontrol grubunda ise serum fizyolojik kullanılmıştır. Dişlerin apikal girişleri bir tıkama materyali olan cam iyonomer simanla kapatılmıştır. Kron kısımları su içinde kalacak şekilde yarısı su ile doldurulmuş ve numaralandırılmış tüpler içerisine konulan örnekler inkübatörde bekletilmişlerdir. 3. gün, 2. hafta, 6. hafta ve 12. haftada dişler inkübatörden çıkarılmış spektrofotometre ile renk ölçümleri yapılmıştır. 12. hafta sonundaki ölçümlerinin yapılmalarının ardından dişlere koronal kısımdan endodontik giriş kaviteleri açılmıştır. İki farklı ağartma materyali uygulamak amacıyla 16 diş içeren her bir gruptaki dişler Grup A ve B olmak üzere 8' er diş içeren 2 alt deney grubuna ayrılmıştır. Ağartma materyalleri dişlerde 5 günde bir yenilenerek toplamda 15 gün bekletilmiştir. Grup A' da sodyum perborat-hidrojen peroksit karışımı, Grup B' de karbamid peroksit kullanılmıştır. Beyazlatmanın ardından tekrar renk ölçümleri yapılmıştır. Spektrofotometre ile elde edilen L, a, b, değerlerinden renk değişim miktarları (∆E) elde edilmiştir ve istatistiksel değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin frekans ve yüzdesel dağılımları verilmiştir. Normallik testi sonucunda, gruplar arasında farklılık incelenirken ikili gruplarda normal dağılmayan değişkenlerde Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. İkiden fazla gruplarda ise normal dağılmayan değişkenlerde Bonferroni düzeltmeli Kruskal Wallis H Testi kullanılmıştır.Gruplar arası farklılık incelenirken; anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup p 0,05 olması durumunda ise gruplar arası anlamlı farklılığın olmadığı belirtilmiştir. Farklı zamanlarda ölçülen değişkenlerin ölçüm zamanları arasındaki farklılığı incelerken normal dağılmayan değişkenlerde Wilcoxon Sign Testi kullanılmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak 0,05 kullanılmış olup, p 0,05 olması durumunda ise ölçüm zamanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı belirtilmiştir. Negatif kontrol grubu bütün zaman aralıklarında en az renk değişikliği gösteren grup olmuştur (∆E<1,85). Pozitif kontrol grubu istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde bütün gruplardan daha ciddi renklenme göstermiştir (p<0,05). Ledermix uygulanan grup bütün zaman aralıklarında diğer deney gruplarından fazla renklenme göstermiştir. 112 diş incelendiğinde sodyum perborat-hidrojen peroksit ile karbamid peroksit arasında beyazlatma etkinliği açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kalsin grubu sodyum perborat-hidrojen peroksit ile istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek ∆E değerleri gösterirken üçlü antibiyotik patı grubu ise karbamid peroksitle istatistiksel olarak anlamlı yüksek ∆E değerleri göstermiştir. Anahtar Sözcükler: Devital beyazlatma, diş renklenmeleri, endodontik medikamanlar, hidrojen peroksit, karbamid peroksit, Klorheksidin jel,,Ledermix, sodyum perborat, Spektrofotometre, Vitapex